Гьаларти дусмазиб дубурла шимазибти адамти рахлира дурала мер-мусаличибти адамтачил гьалмагъ­биркути ахIенри. Дурала мер-мусаличи хIербиэс или гечбирути анцIбукьунира лергIер камли ди­ру­тири. Илди шилизиб чула хозяйствобазиб бу­зули ва колхоз-совхозла хIянчурбази ахъили би­рутири. Уржили лебилра шанти илкьяйдали хIер­ка­бирутири ва чеалкIуси наслула вакилтала челябкьла пергерли биахъес багьандан чула ле­рилра цIакьанира багьудлумира харждирутири. Ди­гесири илдани мицIираг адилкьули ва ванза бу­захъули экологиялашал умути продуктуни пай­да­ладирнира. Камли ахIенри дубурланти-ургаб мир­хъи адилкьутира. Жагьилтани ил санигIят гIе­бас­нира лебгIеб гIяхIси баркьудилизи халбарес вирар.
Гьайгьайрагу, ишхIелла манзиллизиб шимазиб хIербирути адамти дебали камкабиубли саби. Шагьуртази гечбиубти декIар-декIарти шимала адамти гьалмагъбиркнила анцIбукьунира имцIадикIули сари. Дахадаевла районна Урцакила шилизирадси Муслимат Абакаровачил тянишриъни ва иличил гьалмагърикни нуни игъбарлизи халбирули рирус. Гьанна 15 дус нушала хъалибаргуни уржили хIердирули сари. Ил дебали малхIямси ва адамтачи дигили рицIибси пергер адам сари. Илини мирхъи адилкьниличила багьурхIели, гьала-гьала тамашариубсири. Илгъуна санигIят хьунул адамтанира бузахъес бирни багьурси ахIенрину.
Ил пайдаласи ва тамашала санигIятличила хIера, сегъунти баянти дурулил Муслимат Абакаровани:
— РиштIахIейчирадли ну мирхъиличил рархрасунсира. Дила хала нешла дирутири илди, ва ну дебали тамашарирусири илдала бузериличи ва илцад диштIати жанни варъа бурчнира чебяхIси баркьудилизи халбирусири.
Илдачил бархбасунси санигIят касес хьулрикIусиригу, амма дудешли мас­ли­гIят­бариб товаровед ретаахъес. Илини ибси хIебарес хIериубра ва Белгород шагьарлизибси кооперативный институтлизиб  товароведла санигIят касес пикрибарира.  Промышленный масанала факультетлизи карерхурсири. Ил таманаили гIергъи, ну акIубси шилизир тукенчили рузескариира. ИтхIели вачуртала бетуц лебгIеб усалбикилри ва тукентазир масани камлири. Бархьаначи буралли, илди дацIкадухъири. Сеннира вачар бузахъес ва шантас масани тIалабдарес хIяжатлири. Илкьяйдали шимазирти тукентазир хIедицили калунти масани нуни дурчира ва илди дила шилизир, Кубачир дицес къайгъибирира. Илкьяйдали адамти масаначил гIеббуцес камси биалра имкан бургусири. Ил багьандан СирхIяла ШяхIбаннамахьилизибси сельполи план чеимцIали бирцIахъулри или ну мурталра шабагъатларирусири.
Амма ну мирхъичила ва адамтас илдала пайдаличила сарри пикририкIуси. Ил багьандан тукенчила санигIят бархьбатурли, мирхъиличил рузес кьасбарира. ХIера, гьанна 25 дус илдачил гьалмагърикилра ва илдачила гIилму бархли руркъулра.
Муслимат Абакаровани ДГУ-ла биологияла факультетра таманаиб ва дипломла хIянчира мирхъиличила сабри илини белкIунси. Багьесли саби илини мирхъиличил гьатIира гъамли риэс багьандан ил факультет чеббикIнира.
1998 ибил дусличирадли ДГУ-ла биологияла факультетлизир гьала-гьала лаборанткали гIур преподавательли рузес кьадарбиуб илис. Амма мирхъиличилси бархбас къябхIеиб. Илдачил рузулицунра ахIи, Россияла декIар-декIарти мераначир мирхъиличил дархдасунти далдуцуначира мурталра рашуси сари Муслимат Абакарова.

Сабият БяхIяндова