Гьарил адам сунела гIямрулизив хIули игнила анцIбукьличил къаршиикибси ургар. ЦацабехIти адамтани макьлатIисли кьяйдали, чучи витIикIули вирар, илдачил ихтилатикIес дебали дигесли бирар. Амма иличи ургIебливан, цархIилти адамтира бирар, илдигъунтачил ихтилатлизи ахъили гIергъи сегъуна-сабил декIси хIяйзи виркулри. Илдани лерилра цIакьани ардухили, гIянчIакIибсиван хIялагарвирахъулри. Ил багьандан илдигъунтачивад гьарахъли уэс къайгъибирулри. ХIуни аргъахъес хIейрули хьалли, илдигъунти «декIти» адамтани хIечи вайси асар бирули саби. Сен илкьяйдали бетарусира? Ишаб ил анцIбукьла мягIна гьаргбарес къайгъибирехIе.
Халкьлизиб буруливан, илгъуна анцIбукьлис вайси хIулила асарлиу викни бикIар. ХIули игнила анцIбукьличила исламла диннизибра МяхIяммад Идбаглира (с.гI.в.с.) бурусири. ХIули агибси адам хIялагарвиубли, зягIипиркули вирар. Се саби хIули игни? ХIули игни – цархIил адамла шайзивад дебали цIакьси энергияла (цIакьла) асарлиу викни саби. Чи-биалра гапваралли, халаси замана архIебякьи, илала гьар секIал убил-чедирутиван, селра бетхIерули саби, гьарбилзули ахIен, яра илгъуна адамли виштIасиличи хIеръибхIели, ил сецад дигиличил ва жагаизурли хIеризалра, виштIаси тIашаэс хIейэсли висесвирхIули сай. Лерилра илди хIули агнила анцIбукьуни сари. Бурес чебиркур, вайти, гIясити адамтаницун ахIен хIули агахъес асубируси. ВиштIаси виаб, халаси виаб гIяхIси адамлира хIули игахъули бирар. Адамлис вайдеш хIебулгуси, уркIилизиб вайси нигет агарси адамла хIулира цацахIели цархIилличи чейгули бирар. Илкьяйдали бетаруси саби дебали цIакьти хIялани дакIудиралли, гьар се-секIал лайикьти дазурбазиртили диахъес чебиркур. ХIед гIяхIбизурси секIал чебиухIели (адам виаб ил, ваяхI биаб, яра цархIил секIал) ил ЧевяхIсини акIахъубси, бетаахъурси секIал (адам) биъниличила хъуммартид ва «машаАллагь», «табаракаЛЛагь», «Алагьумма барик гIалейгьи» ибти дугьби дурен. Иличибли хIуни ЧевяхIсила кьудратдеш иргъахъулри, илала ахъриличи шукрубирули, ил чевяхIвирулри.
Дебали урехилати сари хIясаддешли дицIибти хIулби. Адамлизир кIел журала хIясаддеш декIардарес вирар: цIударати, гьимили дицIибти хIясаддеш. Илдигъунти сари адамла дяхIлизи мурити, гапла гъай дурни, амма ухIнавад пикриикIни: «сен илис гIяхIти секIал дедлугути мурталра?», «илала гIямрулизир гьар се-секIал ункъли сари», «ну иличивра лайикьли ахIенрав» ва цархIилти гьимила дугьби.
КIиибил журала хIясаддеш сари: адамли гьарли-марли хIела сархибдешуначи разидешла хIялани чедиахъули сай, гIяхIти дугьби дурули сай, амма илала уркIила бухIнаб камси биалра, хIясаддеш алкIули саби — илисра дигули сай хIелагъунти сархибдешуни, илис гIяхIла шайчив хIечи мешуикес дигули сай. Иличивли баягъи адам сегъуна-биалра хIянчилизив бажардиикес, гьалавяхI вашес къайгъибирули сай. Илдигъунти «цIуба» журала хIясаддешли цархIиллис сегъуналра зарал бирули ахIен.
Чила-биалра сархибдешуначи хIясадвируси адамла уркIи гьимили бицIили биалли, цархIилтачира илди вайти хIяланани асарбируси саби. Илдани цархIил адам уркIиагарвиахъубли, хIялагарвиркахъули бирар. Илкьяйдали бетарнира хIули агниличил бархбасунси саби. ГIилмулизир хIялумцIлаби дурадуркIути гIялимтани дахъал шалубарси закон гьаргбарили саби: селичи-биалра хIули чебхIесили, яра дебали тамашавиубли хIерикIалли, ил хIерикIуси секIал (объект) барсбирули саби, физикализиб илис «Гейзенбергла белгиагардешла тяхIяр» бикIули саби — хIерикIусини хIербирусиличи асарбирни.
Буралли, бухIнабадли умути ва пасихIти адамтаницун саби цархIилла чедибдешуначи гьарли-марли разибирес балути, гIядатла адамти биалли, мурталра хIясадбирули бирар. Ил багьандан чедибра гьанбушиливан, адамлис мурталра сахъли виэс чебиркур, сай гапвирухIели, яра чили-биалра сунечи пикри бяхIчииухIели. Гьар секIайчи лайикьси тяхIярли хIерикIес чебиркур.
ХIела сархибдешуни, хъалибарглизибси балгундеш, духути ва гьалабяхI башути дурхIни, мас-давла… гьар секIал ЧевяхIсила уркIецIиличирли сари лерти, ил багьандан Иличилси бархбас къябудахъес асухIебирар ва мурталра шукрувикIес чебси саби.
Илкьяйдали ишаб бурес гIягIнили саби, балагьуни ва излуми чедуркъибси манзиллизир адамлис гIергъити дугьби ирес хIяжатбиркур: «Инна лиЛЛАгьи ва инна илайгьи ражигIун» (Гьар секIал Аллагьла сари ва лерилра нушара Иличи чардулхъутира»). ЧевяхIсилизи тиладибаралли, Илинни лерилра вайти секIал гIяхIтачи шурдухъахъес вируси сай, ва детахълуми чедицIахъесра ахъри Илизиб саби.
ХIули агнила анцIбукьлизивад верцес багьандан дебали гIяхIси тяхIяр саби Кьуръан бучIни. Илкьяйдали адамлис арасили ветаэс ва гьар шайчирад сунечи хIерти урехилати асуртазивад мяхIкамвиэс имканбикIур.
ПатIимат Сулайбанова
