Адамтала бархбасуни сегъунти-дигара дирути сари. ИмцIаливан инсан сегъуна виаллира, илизибадлира дигахъуси саби илала алавтачилти бархбасуни. Амма дигила ва гьалмагъдешла хIялани агарли гIергъи адам къаркъала бутIаличи шурулхъусиван вирар. СенахIенну цала цали уркIби разихIедиралли, адамлис гIямрула тIягIям хIебирар. Хаслира тухум-агьлуличил, шантачил ва гьалмагъуначил бархбасуни хIялалти ва марти диэс хIяжатти сари адамла. УргIебси агилизив адам сунени сай ветахъахъибсилизи халварес вирар.
Бархьси саби, тухумдеш лерти адамти цалис ца дигахъу ва илди-ургаб хIурматличил пайдалабикIар. Илдала диги сегъунти-дигара дирутира дургар… Гьалмагъдеш сегъунти дирути гьатIи?
Ца пасихIкарлизи хьарбаили саби чум журала гьалмагъдеш дирара или. Илини жаваб чарбатурли сай:
— Гьалмагъуни бирути саби беркалаван гьар бархIи адамлис хIяжатти.
Лебти саби дарманван адамлис кумекличи музабулхъути гьалмагъунира, илдачи вегIлис къияндикибхIелицун вирар дугьавилзуси.
Адамла гьалмагъуни бирар чула гIямрулизир далагардешуни дакIудухъаллицун хIечил къаршибикес хьулбикIути.
ВегIли гьигьбируси гьавагъунти гьалмагъунира лебти саби. Илди тяп гьававан вегIли чебиули ахIен, амма илди хIечил саби мурталра.
Пикриухъалли, вегIла гьалмагъуназибадли чидил чихъали сабил белгибаресра хIяжатли бургар. ПасихIкар викIуливан, илди чидил журала сабил багьалли, гIяхIси саби.
ХIейгеси биалра, вегIли гьалмагъунази буйгIути адамти бирар душмайчибра урехилати. Илдигъунтани дирар адамла гIямру агъуладирахъути, гьар бархIила бетуцуни къияндешунази гIеладуршути, ахирра-ахир зугIлумала декIдешлиув инсан ахиратла хъули гьуниввалтути. Илди адамла гьалаб лявличил гъайбикIар, чула уркIила берхIибдешли къакъла гIелаб вайтабиркьесцун къайгъилизиб бирар. Илкьяйдали адамла нервабачи асарбирниличибли илала арадеш нукьсанбиркахъу. Илдигъунтас хIи дужанти бикIули бирар дубурланти.
БегIлара вайси, илдигъунти убяхIти гьалмагъунази хIясиббирули, адам илдас гIяхIдешуни дирес даимирули сай. ГIяхIдешлис жавабли биахъубли, илдани вегIла гIямрула дякьличиб урехила къую икъули биъниличи вегI шакалра хIеркули. БикIули бираргу, дявилизив душмайчив верша урехиласи вирар или. ВегI-алавти-ургав яра гьалмагъуни-ургав верша, кIибяхIян, варгверхI,… къаршиикни дебали къиянси анцIбукь саби. СенахIенну илдигъунти дигIяй бирар шикьбикIути.
Гьарли-марли гьалмагъдешла кьадри хIебалути ва цархIилтас вайдешцун булгути адамти чили илгъуна «бяркъличи» биркахъутил якьинни ахIен. Белики, илдигъунтала бегIтира сабигъунти бургар…
ПатIимат Кьурбанова
