«Нуни дила ВатIа ва халкьла гьалабси чебла саби ихъуси»
Лебси саби халкьла бурала: «Замана ва гIямру гIяхIти мугIяллимти сари, заманали гIямрула кьимат балахъу, гIямрули биалли замана бархьли харжбирахъес бурсивиру» — ибси.
Амма левси сай цархIил, гьарли-марси мугIяллим, гIямруличира, заманаличира, сунес багьа абаахъес хIейруси, багьудлумала дунъялизи хIед гьундури гьаргдируси, дагьри бикIуси шалаличи хIулби ибхьуси, гIямрулизив хIела цаибси мугIяллим.
ХIера, илдигъунтала лугIилизирадси цали сарси, бахъла хIурмат сархибси хIурхъан хьунул адамличила саби дила иш белкI.
1958 ибил дуслизир хIурхъила шилизир Вуадала МяхIяммадла урши БяхIяммадла ва ГIяликьадихъала Шамайла хъалибарглизир Муъминат бикIуси рурси акIуб. Уржибси, халаси пергер хъалибарглизир дехIдихьиб Муъминатла цаибти гунзри...
Илдала хъалибарглизибадти лебтанилра чебяхIси даражала багьудлуми касиб. Узи ГIялибекли Дагъиста пачалихъла университетла исторический ва юридический факультетуни делчIун. ГIур кIинайс Москвализиб Гьаргси (открытый) университетлизибра белчIуди даимбариб... Рузи Аминат филолог сари. Рузи ПатIимат 33 ибил гимназиялизир директорла заместительра, ангийский мезла учительницара сари. Узи МяхIяммад биалли гIямрулизивад жявли шалгIевухъун...
Сари Муъминат филолог-преподаватель, тилмаж сари.
Немецкий мезла ва литературала дурсри кадирхьули калун. Муъминат БяхIяммадовна 2009-ибил дуслизир педагогикала гIилмуртала кандидат ретаур...
Муъминатла гIямрула вархкья ХIяжимурад Муртазаев Дагъиста духIнарти къуллукъунала подполковник сайри... Ил гIямрулизивад шалгIевухъунхIейчирад гIяхIцад дусми дикили сари...
Муминатли пергер хъалибарг абикьур: кIел - рурсира ца - уршира.
Илини дурхIнази чебяхIси даражала багьудлуми касахъиб ва гIямрула бягIуси гьунчи дураиб. Аидани Дагъиста пачалихъла университетла экономический факультет ва кIиибилра чебяхIси даражала педагогический факультет гIяхIти кьиматуначил тамандариб.
Рурси Гульшаннара чебяхIси даражала кIел факультет - Дагъиста педагогический университетла юридический ва психологический факультетуни хъараахъур.
Ункъли бучIни ил Муртазаевхъала хъалибаргла гIядат саби.
Урши ХIяжини Дагъиста пачалихъла университетла юридический факультет ва Педагогический университетла «Факультет управления» тамандариб. Гьанна бусягIят ДурхIнала Пагьмуртала Юртла директор сай...
Муъминат биалли, гьачамлис жагьси ва гIяхIси хала неш сари. Гульшанна 4 дурхIя леб. Уршила хIябал, Аидала — ца урши.
Гьалжанала анхъван берхъаб саби гIямру ва Дунъя жагабарес акIубти пергер адамти...
Муъминат БяхIяммадовна къяббердни агарли, чеалкIуси наслу багьудлумани бегIбирули байхъу даршдус рузули сари.
2000-ибил дусличирад рехIрихьли Муъминат, МяхIячкъалала 13 ибил гимназияла директорли рузули сари.
Ил ахъси, гьамадли ахIенси ва бахъал адамтала гьалаб жавабкарси къуллукъличир рузули Муъминатли ВатIа ва халкьла ургаб халаси хIурмат сархиб.
Сунела бекIдешлиуб бузути учительтала гьарилличил чучи хасти гъай дургу, гьарилла хIурматбиру, илдала бузери ва яшавла шуртIри хIисаблизи кайсу. ГIягIнибикибси мерличиб бегIлара гъамтала ургаб мер бурцу.
Учительтала ва дурхIнала багьудила ва бекIахъудила даража ахъбуцести тяхIурти далдурцу. Илдачил Муъминатли сари-регIси хъалибаргван ванаси ва уржибси кьукья абикьур. Гимназиялизив узуси гьарил педагогла сунезир лерти пагьмурти гьаргдарести ва гьаладяхI ардукести тяхIурти дакIудариб.
Илкьяйдали, гимназиялизив узуси гьарил учительла улкализир кадиркути жура-журала конкурсуначир жигарла бутIакьяндеш дарес имканти лер. Илдани мурталраван цаибти меранира сархули сари. «БегIлара гIяхIси классла руководитель», «Учитель года» ва дахъал цархIилти. Гъалличибра имцIали учительли «Россияла бегIлара гIяхIси учитель» бикIуси Президентла конкурсличир цаибти мерани дуциб, ва дахъал цархIилти чедибдешуни сархиб. Ишаб илди сархибдешуначила гьанбуршули ахIенра. БекIлибиубси ишав гьарил хIянчизар дурхIнас гIягIнисили, гIибратласили ветаурли сай. ХалахIерурхуси, пасихIчерси Муъминатла бекIдешлиув цалра учитель авараагарсили виэс хIейрар. Халаси саби ишаб гьарилличи бихьибси игьдибар, гьарилла бузерила хIурмат-кьимат ва тIалабкардеш, бегIлара гьалар сунечи сунела.
Гьанна гIяхIцад дусмазир Муъминатли МяхIячкъалала жамигIятла «Совет женщин Махачкалы» организациялисра бекIдеш дирули сари. БегIтачил ва дурхIначил илини иргъахънила халаси хIянчи бузахъули сари. ХIялалси бузери ва багьудлуми гьаладяхI аркнилизи кабирхьуси хIяракат багьандан шагьарла Администрацияла шайзирад, багьудила Министерствола шайзирад ва цархIилти шабагъатуначи, Баркаллала кагъуртачи Муъминат чуйна-чуйнара лайикьрикиб...
Илгъуна бузерила кумекличибли гимназиялизиб бучIути дурхIнани, республикализир ва республикала дурар дурадуркIути олимпиадабачир ва гьар журала конкурсуначир, далдуцуначир жигарла бутIакьяндеш дирули сари ва гьаларти мерани дурцули сари.
Муъминат БяхIяммадовала хIяракатличибли гьанна бусягIят илала бекIдешлиубси гимназия багьудлумала гIевдухьли бетаурли саби. Сунезира учебно-методический, эстетический ва физкультурала центрти кадерхурси. Дусличи-дус гьаладяхI ардашули сари дурхIнала ва учительтала багьудлуми, гьаргдирули сари сагати пагьмурти. Школализиб къяббердни агарли бузули саби Интернет, кIел класс лер комьютертачил, ва белчIудилизир гIягIнидиркути гьар се-секIайзирад далкьаахъурти. Илкьяйдали бамсриихънила тяхIяр-кьяйдалира гIердуцибти...
Халаси саби Муъминат БяхIяммадовнала хIурмат ва сархибдешуни. Гьар дус дурхIнани ЕГЭ ва ОГЭ гIяхIти балланачил дедлугнили тяхIурти (90-100 балличи адиркули сари. РАЕХ-ла (бегIлара халаси рейтинговое агентствола) хIялумцIлаби хIясибли 13 ибил гимназия гьар дус бегIлара гIяхIти белчIудила заведениебала лугIилизи кабурхули саби.
2025 ибил дуслизиб 13 ибил гимназия, «РФ-ла 100 бегIлара гIяхIти ибти белчIудила организация» бикIуси реестрлизи каберхур. Гимназиялизиб халаси пикри бяхIчииули саби, дурхIнала бухъя — зегъаличи, бяркъ бедлугнила лерилра шалуби лергIер ункъли тIашдатурли сари. Иличила бурули саби 13 ибил гимназияла 50 дурхIя - мургьила медальличи лайикьбикили бедчIуди хъараахънилира.
Духълуми духъахъес тIабигIятла ряхIматван, духIнала багьудлуми ахъси даражаличир диахъес багьандан Муъминатли халати къайгъни дакIудирули сари. Ил багьандан, Муъминат БяхIяммадовна «ДР-ла багьудила отличник», «Рыцарь гуманной педагогики» (мургьила лишан) ва гьатIира дахъал цархIилти шабагъатуначира лайикьрикиб.
Пачалихъла Думала багьудлумала Комитетла шайзибад «Чеабиуси наслулис бяркъ бедлугнилизи кабихьибси пай багьандан» шабагъат касиб.
БегIлара халаси сархибдеш ва баркалла саби Муъминатли дурхIнала, дурхIнала бегIтала ва лебилра сари ралутала гьалаб сархибси хIурмат. ПахрухIебарес хIебирар сунела илгъуна асилси рурсиличи Дубуртар Улкали...
Сунечила белкIес дигни багьурхIели, Муъминатли гъай къантIдариб: «Нуни дила ВатIа ва халкьла гьалабси чебла саби ихъуси, селра имцIякь гапбареси барили ахIенра. ЦархIилван биэсра хIебири»....
ХIера, илгъуна сари нушала пахру, Муъминат БяхIяммадовна. ЧеалкIуси наслу багьандан сунела гIямру харждируси дубурлан рурси. ХIед чIумаси арадешра, дурхIнала талихIра (дурхIни биалли хIела чилалрайчиб бахъал саби), Дунъяла паргъатдешра дулгулра!!!
Мургьила мякьячибад,
БакIибси нарла галга.
Сархири хIела бегIтас,
ГIялам халкьла баркалла.
Баркалла, хIу лерси мер
ГIурра жагабарнилис,
ХIябал азирла авид,
Уржили хIербирнилис.
Багьудлумала ризкьи
Сахаватли делгIнилис,
Кьадричебси сабухъли,
ВатIан эркинбирнилис.
Баркалла байхъу даршдус
ХIялай-залай рузнилис,
Бяркъ лугули наслубас,
Дай уркIи кабирхьнилис.
ШуцIали лайикьбикиб,
Мургьила медальличи.
Ишдусра цалра аги
ЕГЭ дедес хIейубси.
Тухтурти, инженерти,
ХIела мутагIялимти,
ГIяхIладли башар хIечи,
Бетаурли гIялимти.
ГIядатла дарган рурси,
БяхIяммадла Муъминат,
ХIела гIямрула гьуни,
Сабигу бахълис гIибрат.
Тахо-Годила анхъла
БегIла берхъибси галга,
Чум наслули деркуна,
ЦIедеш хIела дагьрила.
ХIямид ТIалхIятла мякьи,
ДакIухIейэс дирару?
Нарличибад нар ахIи,
Тегенек челябкьяну?
Гап, ляв агара ишар
ХIякьикьат саб гIячихъси,
БегIталара хIела шаб,
Саб хIурмат бегIла чихъси...
Лер кьанилар дихIули,
Ургъаннацад орденти,
Гьар бархIи гIурра хIуни,
Сархулири гьунарти.
Гьунар саби урхIлара
ДурхIни вегIлаван бални,
Дигиличил илдира,
Бархьси гьунчи дурайъни.
Духълумас берхIилацад
Леб кьадри бучIахъутас,
ХIечила гIяхIси хабар,
БахъхIи кавлан, Муъминат.
Чумра азир дурхIяла
УркIбазиб ванадешван,
ХIу илдала бегIтасра,
Ухулри зубариван.
Асил бегIтала, кьамла,
Пергер дубурлан рурси,
Кьабулбара иш деза,
УркIи-уркIилабадси...