КIишала дахъал шалубар гимназияла библиотекализир илди дусмазир рузули сари ПатIимат СултIанова. ВецIну кIира дурхIяла неш. ХIялалси бузерили ахъруцибси хьунул адам. Шилизирра районнизирра бахъли ралуси ва хIурматбируси хIяракатчи.
ПатIиматли сунела уркIили чеббикIибси ил хIянчи 1974 ибил дуслизиб КIишала урга даражала школализиб бехIбихьибсири. ИтхIели ил урга даражала багьуди касибси чехьери рурси сарри. ГIур чумал дус гьар-гIергъили илини лаборанткала хIянчира бариб. Биалра, китабханали (библиотека – И. И.) ил имцIаливан сунечи ритIакIиб.
— РиштIахIелил художественный жузи дучIес дигахъира, — гьанбиркахъули сари ПатIиматли. — ГI. Абу-Бакарла, Р.Рашидовла, С.Рабадановла, ХI.ГIялиевла ва цархIилти даргала писательти-поэтунала жузи дучIира. Дудешли цацахIели, рурси, хIед хъулир дарестира камли ахIен или, къадагъабирули вири. ИлхIели дугели, карихьунхIели, бехIбихьибси жуз таманбирира. ИтхIели гьаннаван ахIи, жузличи дигичебти бахъал бири: дурхIнира, учительтира, хIятта дахъал дусми деркIибти бухънабира бархли. Рах-магли шила кьакьалар яра гумайлар «Ит пулан писательла «Ленинна байрахълизибси» сагаси хабар белчIунраяв, «Гьалмагъдеш»-лизибси С.Рабадановла «Умут» бикIуси поэма сегъуна сабри, Б.ГIялибековла «Шагьла барг» бикIуси жуз хIушани чебаираяв?..» ибти суалти иргъули дири. ДурхIяли библиотекализибад касибси жуз чарбирухIели, белчIи саял, ахIенал, ахтардивируси гIядат бири, ва нуни бухIнабуц хьарбиира. Пергер манзил сабри ит, школабала ва шила библиотекабази сагали дурадухъунти жузи заманаличир диахъуси. БучIантала сияхIра азирличибра имцIали бири. Гьанна, сецад хIейгеси биалра, илгъуна хIяракат агара, бархьли бурасли, рухIлашал мискиндиубтиван сарра…
— ПатIимат-рузи, урусла ва дурала пачалихъунала литературабачилра бархбас лебри кьалли?
— Гьайгьай, Л.Толстойла, И.Тургеневла, А.Чеховла, О. Бальзакла, С.Цвейгла, Д.Лондонна жузала черкад бучIантала конференцияби дурадуркIира, назмуртала конкурсуни ва сценала произведениебала ихтилатуни детурхахъира.
— ИшбархIи кьалли илгъуна иштяхI-гъира кали ахIен!
— Валлагьрагу, кали ахIен! Жузачи гъира камкабаили саби биштIаталара, халаталара. Телефонтани ва Интернетли илдас акьуси замана биркахъули ахIен.
— Гьалабван Дагъиста халкьла писатель М-Р.Расулов акIубхIейчирад 90 дус диркнилис хасбарибси бучIантала конференция бетерхур. ГIур сегъуна ихтилат хIерли гимназиялизиб?
— Ишдус ГI. Абу-Бакар акIубхIейчирад 95 дус диркнила юбилей хIерли саби. Ил даргала литературала халаси байрамли бетарар. КьасбирехIе нушара гIелахIедухъес!
— Гьамадли хIебургар халаси кулпетлис, зягIипси мурул СултIайс, баркьибтала баркьибтас къуллукъ гIеббуцес? ХIянчи бархьбатес замана хIебаилив?
— МайкIуд, гъари! Бажардириркулра. Ну илцад рамсурли ахIенра. Я хIянчи бархьбатес пикри агара. ЧевяхIси Аллагьла икьайчибли, гIурра нушала гимназияла китабхана хIербарес дигахъира…
ПатIимат СултIанова бара балугълараибмад, бегIтани шери редибсири. Илди гIямру баракатла детаур: ара-сагъси, халаси кулпет абикьур, багьуди дигусилис багьуди кайсахъули, хIянчи дигусилис хIянчи бургули, гIямрулизи гьуниббатур.
— Ну гIямрулизиб гьарбилзуси, Аллагьли гIерруцибси хьунул адам сарра, — рикIар уркIи гьаргли ПатIимат. – Нешла, хала нешла уми сархес риубси хьунул адам талихIчерси сари. Вай, хIябилра уркIи разибирули бирар, гьар бархIили дурхIнира дурхIнала дурхIнира нушачи башухIели, «Ассаламу гIялайкум!», «Хала неш, релхIунрив?», «ХIу нушаб цIакьли ригахъури!» ибти яхши-хуш иргъухIели. ГIе, гIе, ну игъбарла регI сарра!
Лебтасалра ашкарси ва хIекьси анцIбукь саби хьунул адам неш ретаэс риъни. Хаслира бахъал дурхIнала. Нешлис хIебамсурли дезабикIули бирар поэтуни, илис багъишладирули бирар далайчибани чула чердикIибти далуйти-дезни, сенахIенну дунъяличир гIямру дихIуси, даимдируси ил сари. ЧевяхIсини Адам Идбаг акIахъублихьар, ванзаличир жан сари-сарил акIес хIейри, ил багьандан илис Кьудратла ВегIли ХIявара акIахъубсири.
Чуйна делчIаллира, чула кьадри-кьимат детхIейхъути сари Дагъиста халкьла машгьурси поэт С. Рабадановла ишди тугъи:
«Лебил хIела жагадеш,
Неш, гибсири нушази,
ХIела михъирлизирад
Ниъ дерхъиб лачинтази.
ХIуни нушаб гибти сар
ГIямру, дуклуми, шала.
ХIела уркIи тимхъбикIар
Михъиртазиб нушала.
Чуйна гIяшриубри хIу
БиштIаси сириличи?
ЛехIдизес дигахъира
БучIуси лайлаличи.
Някъ буцили дукира
ХIуни школализи,
БегIла гьалаб белкIунра
ХIела у тетрадьлизи.
Чуйна бисали, симкьли
ГьанкI бемцIахъура хIела?
ЧехIеахъес нушази,
Илди дигIяндиради».
Аммаки цацахIели пачалихълира, мерла хIяким-агьлулира бузерила адам, сахаватли гIямру архуси ахIмакь багьадур, дурхIначи диги-хIерили рицIили гIямру дуркIуси неш – илди ва илдигъунти бахъал цархIилтира чехIебаили кавлули саби. Ил гIяхIси ахIен. ХIера, ПатIимат СултIанова жявлил неш-игитла уличи лайикьрикили сари, сепайда, иличи ил хIурмат гьачамлис баили ахIен. Хъумартес асухIебирар, нушала улкала Президент В.Путинни нешанира дурхIнира улкала цаибси челукьуси масъалализи халбируси биъниличила.
Ил пикри сунези гьанбушибхIели, ПатIимат пишряхъиб:
— Дила хIурмат дурхIнани, узи-уршили, учительтани ва шантани бирули саби. Ил наб баибсира саби!
Сеналра нуша хIерли дирехIе ПатIиматла михъирличирти нешдешла шабагъатуни-ургаб неш-игитла ца гIурра имцIабирниличи.
ЧевяхIси Аллагьли арадеш габ хIед, хIурматла ПатIимат-рузи!
Ибрагьим Ибрагьимов

