ВатIайчи дигиличила гъайикIес гьамадли саби, хIятта илди дугьби баркьудлумачил чIумадарес. Жагати дугьби дурес халаси къиян кабихьес хIяжатли ахIен. Патриотизмли тIалабдиру, жавабкардеш, бархьдеш, хIялалси бузери, жамигIятла гIяхIдешуни вегIлайчир гьалар чедиъни ва ц.
ЦацахIели, халкьли адамла дугьабизуни ва гъай гьалар чедиу илала баркьудлуми агарли хьалли, сенахIенну цацабехI адамтани далули сари къугъати ва цархIилти биргIябиргести дугьби. Илдигъунти чучила саби пикрибикIути , чула хайриличила ва даража ахъбарес багьандан бузути адамти саби.
Хаслира, патриотизм декIарти тяхIуртачил чебаахъес вирар: мугIяллим – дурхIни бучIахъуси ва илдас бяркъ бедлугуси, тухтур – адамти излумазибад сагъбируси, гIялим – суненира гIилму ункъли гьалабяхI аркуси, зяхIматчи – бузерилизив чекайзурли узуси.
Ил тяхIярли гьарли-марси патриотизм бехIбирхьуси саби вегIла нешла мезличи, культураличи, ВатIайчи дигиличибад. Илдазибад бекIлибиубсигъуна – нешла мезличи диги, илди мяхIкамдарни ва ункъдарни. Бахъалгъунтас гьанбиркур – мез адамти саби-ургаб гъайбикIахъесцун тIалабдарибти сари или, амма мезличил дарх дашути сари: миллатла тарих, культура , гIядатуни.
Нуша хIердируси Дагъистан Республика — Россиялизибцун ахIи, лебилра дунъяличибра дахъал миллатунар регион саби. Республикализир лер 30-йчирра имцIали миллатунала мез: кIарахъала, даргала, къумукъунала, лезгибала, булугунала, табасаранна, агъулла ва цархIилтира. Даршдусмикад мезли гъайцун ахIенри дузахъути, республикала ургабси бархбас ва культура дебали уржахъулри. Амма ишбархIила манзиллизиб культурала рухIла давла сагаси тIалабличил – лугIурбала манзилличи къячбикиб.
Хаслира Дагъистайзиб илгъуна суал челукьусили бетарули саби, даршдусмазир цаличил ца дархдасунти мезанира, культурара ва гIядатунира ишбархIи къиянси масъалаличил – лугIурбала шали гьалабяхI арбашниличил къячдиркули сари. Нешла мез детахъни – дугьби ва грамматикацун агардиъни ахIен, илдачил дарх культурала ва рухIла давлара деткайхъути сари.
Сепайда, ишбархIи зиддеш чебиулра нушани. Адамти нешла мез ва миллатла гIядатуни мяхIкамдарес чараагардешличила мурталра гъайбикIули саби. Амма иличил барх нешла мез илдани камли дузахъули сари, яра бекIлил дузахъули ахIен. ЦацабехIти бегIти гьаланачи урус мезличилцун саби биштIатачил гъайбикIути, илдас гьанбиркули саби дурхIнас илкьяйда гьамадли бирар или гIур нешла мезра дагьес бирар. Илкьяйдали гьатIира вегIла мез дагьес пикри камли бяхIчииу ва сеналра ила къиян кабихьес дигули ахIен. ГIур илкьяйдали чеалкIуси наслули чула мезличил, культураличил ва миллатличил бархбас къябудахъули саби.
МягIничебси саби аргъес: нешла мез мяхIкамдирни урус мез далнилис диргаладулхъули ахIен, гьатIира дахъал мез далнили адамла иштяхIунала авид, чебиуси алавла ункъдиру. Хаслира, Дагъиста халкьлис нешла мезцун ахIи урус мезра далес хIяжатли саби, сенахIенну илди пачалихъла мезцун ахIи, миллатуни-ургар бархбасуни уржахъути мезра сари. Эгер илкьяйда биалра, нешла мез вайтIа далули уэс асухIебирар, гьарил миллатла вакиллис илди руркъес чекайзес чебиркур.
ИшбархIи биалли патриотизмлис ахъти дугьби ахIен гIягIнити чIумати баркьудлуми сари! Ила кадерхахъес вирар: халатала хIурматбирни, хIялалси бузери дурабуркIни, халкьлис ва ВатIайс кумекбирни. Илдази кабурхуси саби – чеалкIуси наслулизи нешла мез руркъяхънира.
Гьарил миллатла челябкьла экономикалашалси ва политикалашалси бяхIчибизуназибадцун ахIен гьалабяхI башуси, илдачил барх хIяжатли саби культурала рухIра мяхIкамдирес. Ил тяхIярли нешла мез мяхIкамдирни — культуралашалси хъарбаркьцун ахIенну, гьарли-марси патриотизмла лишан саби.
ВатIайчи диги дехIдирхьур вегIла хъалибаргличи, адам акIубси мер-мусаличи ва вегIла гъайличи дигиличирад. Илдазиб вирар чебаэс гьарли-марси патриотизм, хаслира илди чедиахъути баркьудлумазиб.
Мезанала челябкьла — арбякьунсилизиб ахIен, ил ашкарси саби нушани гьаннала замана ункъли кабизахънилизиб.
Рабадан БяхIяммадов
