Халаси сабурла адам вири

Газетала хIянчиличил дяхI-дяхIли къар­ши­хIе­бикибтас гьан­бир­кули бирар се саби ил барес или. Амма, гьарил белкI гьун­чибикахъили, гIягIниси мерличи балбикахъили, газета дураэс илцадра гьамадси ахIен. ХIушаб гьан­биркули бургар ну газетализир рузу­хIели илкьяйда рикIусира или. Ну ишар рузес рехIрихьес гьаларра, набчил барх бучIути студентунала макьалаби, гIур кIинайс конкурслизир бу­тIа­­кьяндеш ди­рули, чуйнара ре­­дак­циялизи гьардакIес кьа­дар­­биубсири. Мурт ракIас­ли­ра, хIян­чилизи ахъили ре­дак­цияла хIян­чизарти че­биаси, итхIели бекI ре­дак­тор­ли узуси Юсупов Гъа­­­зи­мя­хIяммад Жабра­гIи­лович биалли, газетала гьарил бяхI че­­кайзурли бучIули, цалра ха­тIа кахIелахъес къай­гъи­лизив вири. Илцадра гьамадси хIянчи хIебиъни марбиуб ну ишар рузес рехIрихьибхIели.
Буралли, ГъазимяхIяммад Жаб­рагIило­вич­гъуна халаси сабурла адам дила гIям­ру­ли­зив къаршихIейкиб. Илини сунела цацадехIти бел­кIа­на­зиб «Сабур Сабуров» ибси псевдо­нимра бузахъусири. Бархьаначи буралли, ил авторличи де­бали балбикибсири. Адамлис хIейгибизеси гъай севан илини бурусири, хIят­та сунечи бехI­би­зуртачил вархли ил лутIиагарси са­бур­ли­чил, ур­кIи­ла малхIямдешличил гъай­­­икIи виал­ри.
Савли хIянчила ракIиб­хIе­ли, редакциялизиб БерхIи бу­­хъун­сиван кабилзи. Илцадра рухIла ванадешличил пар­чи­кIуси адамри ил. Савли-жявли, цацахIели 6 яра 7 ди­­киб­хIели (бузерила бархIи биалли, 8 дикибхIели бехI­бирхьуси саби) ил хIянчилав вири. Гьанбикеслири ил сунела хIянчи агарли гьигьикIес вархли хIейрар или, илцадра сунени бузахъуси къуллукъличи чеветаибси, бузерила ца камсилра зугIяла гьунчибикайчи паргъатли кайэс хIейруси, са­нигIятлис марси ва халати устадешла адам сайри.
Гьайгьайрагу, гьанна прозаик, драматург, тилмаж, сунела пагьмур­та­чивли Даргазив ва ара­гIебли Дагъистайзив маш­гьурвиубси, нушани сунела дебали хIурматбируси Гъа­зимяхIяммад Жаб­ра­­гIи­­ло­­вич­­ли­чила убла зама­на­лизир гъай­рикIес илцад-де­кIар гьа­мадлира ахIен. Сена­хIен­ну газеталичил бархбасунси ле­­билра дила бузерила цаибти гунз­ри иличилси гьунибаъниличирад дехI­­ди­­хьиб­тири.
Гъ.Юсуповла гIямру газеталичил цIа­цIа­ли дархдасунтири. ЦацахIели гьанбирки газета ва хIянчи илала гIямрула бекI­ли­диубти хьулчни дургар или. Ил мурталра жавабкардешличил, гьарил материал сунени пикрибирули, гIягI­ниси тяхIярли къулай­бирули чейира. Нушаб, хIянчизартас, сут ва алхIят бархIи акьути бурхIни диублихьар, Гъа­зимяхIяммад ЖабрагIиловичлис илдира узути бурхIни сарри. ХIянчила хIекIибси бар­хIи хIебиуб цалра.
Цаибси гьунибаъниличибад аргъира нуни ил адамдеш лерси, дебали рухIлашал ва адаб-хIяяла чихъти къиликъуначил дав­лачевси адам виъни. Илцадра илини их­тилатчила уркIи ва пикруми гьамадли иргъи. ВецIну верхIра дусцадхIи гьалар хIян­­чила ракIибси риаслира, ишбархIиван гьан­­биркур бузерила цаибси бархIи, Гъа­зи­мяхIяммад ЖабрагIиловичли сунела ка­бинетлизиб набчил ва итхIели жавабла секретарьли вируси МяхIяммад Рабадановичличил байхъала сягIятцадхIи барибси их­тилат… Юх, илини набчи хъарбируси къуллукъла тIалабуни ахIенри баяндирути, хIян­чилизир ва гIямрулизир багаладиэсти на­­сихIятла ва пасихIти дугьби сарри дурути.
Дебали халати уста­дешличил илини масхурти дурес­ра бали. Сегъуна-биал­ра сабаб лебли, хIян­чизарла ур­кIи бамкьи чебаалри, илини ит­маданал масхара бури­ли, илала гьав ахъбурци, дяхIличиб пиш­бяхъни багьарбиайчи, ихтилатла «душилизи» урци. Илцадра адамтачи дигичевси, сунечи дугьаизурсила мурад бетерхахъес гьалакси адам сайри ил. Наб цацахIели ил дунъя шалабарес акIубси хIурулгIян ургар или гьанбирки. СенахIенну гIядатла адам илцадра гьариллис гIяхIси, сунела уркIила ванадеш лебтасалра буртIуси виэс хIейрар или пикририкIулри. Амма ГъазимяхIяммад Жаб­ра­гIилович сайри тяп илгъуна: сай-алав къушум уржахъуси, гIямрукад хIялалли ганзикIуси, мякьлабтас гIяхIдешуни дирес хIемсуси, сахаватси, бузериличи дигичевси, сунела баркьудилис марси, гIяхIялдеш дарес балуси… илала хIял-тIабигIят сипатдарести ва иличи лайикьти дугьби дархли даргесра гьамадли ахIен.
УркIила ванадешличил гьан­диркур чумра анцIбукьра. Гьа­чамра, жумягI бархIи, ну хIер­рируси шилизи бегIтачи рукьес дигулри. Нушала маршрутка биалли хIерели Избербашлизибад батбирхьуси сабри. Иличир рукьес дигуси наб, байхъала бархIилис хIянчиличирад аррукьес асубирарал хьарбаэс редакторла кабинетлизи арацIира. Сецад урузкIули хьалли, хъули рукьес пурбанбарахъес тиладибарира. ГъазимяхIяммад Жаб­рагIиловичли ибсири: «Сен асухIебируси? ХIябилра хъярхъли бирар. ХIери баайчира руэс гIягIниси ахIенну, гьаннадал рукьен. ХIушала икIар гьанна ибкьти аги-кьяйда сари (итхIели Сергокъалала районна вацIурбази къачагъуни дигIянбиркули, гIядлу-зегъа далтахъути органтала хIянчизартачи ва гIядатла адамтачи чябхъинти дурадуркIулри). ЦIябдиайчи гьуни-гьундурачир, хIу рурси, кавлес хIяжатдеш агара. Сецад къалабали хъули раадлира, дигахъаси». ИлхIели нуни аргъира ил дудеш кьяйдали сунела хIянчизартачира уркIи изуси, кьакьавикIуси адам виъни: нуша гьар секIайзир махдарили, гIяхIти хIянчизарти детаахъес къайгъилизивси.
Гьайгьайрагу, илдигъунти анцIбукьуни дахъал сарри, ишар лерилра гьандушесра хIейрар. Амма наб ишаб бурес дигуси: ГъазимяхIяммад Жаб­рагIиловичгъуна халати ва ахъти адамдешла адам нуни чеибси ахIен. Дила халаси игъбарра сабри илгъуна адамла бекIдешлиур рузес рехIрихьнира, илала наси­хIятуни бузерилизир ва гIямрулизир гьачамцун ахIенри багаладиубтира. Кьудратла ВегIли ил жявли ахиратла хъули арукиб, сен-биалра гьаннара гьар бархIила бузерилизив, баркь-бацлизив ил нушачил варх сай. Илала къайгъначибли чеахъбикIуси газета ишбархIира гьалабяхI башахъес къайгъилизирра. Илкьяйда бетарули биалли, ил ГъазимяхIяммад Жаб­ра­гIи­ловичла чеаслара саби.

Салимат ГIялиева