МухIела шилизибси Сумен Кьурбановла у бихуси гимназиялизир лер Игитла хIурматлис багъишлабарибси «Стена памяти» бикIуси стендра, «Игитла партара».
Стендличир лер Сумен Кьурбановличила, ил ургъули калунти мер-мусаличила, илини дарибти гьунартачила дахъал белкIани, суратуни. «ПОМНИМ! ГОРДИМСЯ!» бикIуси халати хIурпрачилси белкIра леб, ил белкIла халаси мягIна лебси саби. СенахIенну, гьарил адамла уркIилизиб ит къиянси дергъла манзилличила, халкьли чедаибти къияндешуначила гьанбикуни ва пикруми кавлули сари.
ЧеалкIуси наслулизи илдигъунти анцIбукьуначила, хала бегIтани дарибти гьунартачила, чедаибти къиянтачила, ЧебяхIси ВатIа дявила манзил бухъянбитIунси 1418 дуги-хIерила духIнар, дахъал шагьуртира, мер-мусара азаддатахъес кадикибти дургъбачила, ил тарихла бяхIличила гьанбуршес ва хъумхIертахъес хIяжатси саби.
Ил стенд хIядурбарили саби гимназияла мугIяллимтани, директор СалихIов МяхIяммад СалихIовичли ва Игитла гъамтани.
Кьурбанов Сумен Кьурбанович акIубси сай Ахъушала районна МухIела шилизив, хIурматла хъалибарглизив 1898 ибил дуслизив. Дагъистайзиб Совет хIукумат кабизурхIели комсомолла къяянази керхур ва шила Советла секретарьли узес вехIихьиб. Буйнакъск шагьарлизибси педагогическое училище таманбарили гIергъи учительла санигIят касили, школализив узули калун. 1939 ибил дуслизив Сумен Кьурбанов ХIинтIала школала директорлира узули, сунела бузерила гьуни даимбирули калун.
1942 ибил дуслизив Сумен Кьурбанов ВатIайс къуллукъбарахъес ХIунтIена ГIярмиялизи арукиб. Ил дусла апрель базличивад ЧебяхIси ВатIа дергълизира. Гьаланачи ил гъабзадешличил ургъи Нальчик, Кисловодск, Ессентуки, Железноводск шагьурти душмантази азаддалтахъули. ГIур ил Краснодарла крайлизибси Красная Балка бикIуси шилизив вяхъиб. Амма Сумен Кьурбанов гIелумхIейзур, ургъес даимиуб ва 6 душман кабушиб.
1943 ибил дуслизив С.Кьурбанов Северный Кавказла фронтла 56 ибил гIярмияла гвардияла стрелковая дивизиялизив ургъули калун.1943 ибил дусла ноябрьла 3-личив С.Кьурбановли жигарла бутIакьяндеш дариб Керчьла проливлизир кадикибти цIакьти дявтазир. Душма чекьурти хIярхIубала заблиуб С.Кьурбанов левси отрядлизи душманти-десантникуни бухIнаберхур. Илаб гIяхIгъабза ургъан Суменни шел душман къирбариб. Илкьяйдали, дявила гьуни ихъули гъабзадешличил ургъули, бахъал фашистуни агарбирули калун. Гъабзадешличил ургъули суненицун душмантала дзот баргаэс бажардиикиб. 1943 ибил дусла декабрь базличив С.Кьурбанов къел-хIерзи агарли веткахъиб.
1944 ибил дусла майла 16-личив СССР-ла Верховный Советла Президиумла ХIукму хIясибли, Сумен Кьурбановлис Советский Союзла Игитла у бедиб.
Илкьяйдали, МухIела шилизиб леб Игитлис багъишлабарибси бюст, С.Кьурбановла у бедили саби СПК-лис ва шила ца кьакьалис.
Леб МухIела шилизибад Афганистайзир кадикибти дявила анцIбукьуназир бутIакьяндеш дарибти гIяхIгъабза бургъантира.
Гьанна биалли бахъал леб МухIела шилизибадти СВО-лизир бутIакьяндеш дирули, гьунарти чедиахъули, ВатIа хъархIергардеш балтахъули, чула гIямру кьурбандирути бургъанти. Леб илди-ургаб саби-гIяхIъулали арбякьунтира, вягIда хIясибли ва жибарили арбукибтира.
Аллагьли лебилра жяв-жявли Чедибдешра сархили, ара-сагъли чула бегIтачи, хъалибаргуначи ва дурхIначи чарбухъахъес кьадарбиахъаб!
Сабият ГIябдуллаева

