УркIилис дигуси баркьудилизи ахъибси
Кьади ГIусманович Иминов 1961 ибил дусла январьличив Дахадаевла районна КьярбачIимахьилизив акIубси сай. Илис бегIтани ЧебяхIси ВатIа дергълизивад чархIевхъунси нешла дудешла у бедибси саби. Лебилра шанти бикIуливан, сунела хала дудешгъуна, сабурчевсили, дахъал гъай агарсили, бурибси чилилра убхIебирхъусили ветаурси сай Кьади ГIусманович. Ил цаибил класслизивад вехIихьили шула кьиматуначил учIусири, чедирти классуназир физикаличи, математикаличи диги имцIадиуб. Илди предметуни, цархIилтазивад декIарулхъули, ункъли далутири.
Шилизибси школа гехIел классла сабри, 9-10-ибти классуни илини Уркухъла 1-ибил школализир делчIунтири.
Школа таманаили гIергъи 1979 ибил дуслизив ДГУ-ла физикала математикала факультетлизи учIес керхурсири. 1982 ибил дуслизив ДГУ-лизивад Ленинградла А.А.Ждановла уличилси Пачалихъла университетла физикала факультетлизи учIес шурухъун. 1986 ибил дуслизиб илаб белчIуди хъараахъур. ДГУ-ла аспирантура 1990 ибил дуслизиб таманбариб.
ГIулухъахIейчивад илини сунечиб биштIати узби-рузбас баркьудилизиб, белчIудилизиб гIибрат чебиахъусири ва гьарил шайчибад бегIтас кумекбирусири.
Кьади ГIусманович илцадра сунечила гапхIейкIуси, халахIерхуси, халкьла ургав валгунси сай, ил дила гъамси тухум виалра, (нушала хала дудешуни узбикьурти сабри, дила уршила рурсбас ил хала нешла узи сай), гIилмулизир ва бузерилизир илцадра халати сархибдешуни лерниличила нунира бархли хIебалули калира.
Нушала жагьси редактор Рабадан БяхIяммадовли даргала гIялимтачила лукIахъес хъархIебарибси биалри, гIурра хIебалули калесра асубири.
Интернетли илис гIергъиси кьимат кабалтули саби: «Россияла халаси гIялим, физик, физикала-математикала гIилмуртала доктор, профессор, дахъал дусмазив ДГУ-ла физикала факультетла преподаватель. Физикала дурабадра, гьаннала заманала багьахънибала технологияби ва компьютерная графика студентунази руркъяхъули узуси гIялим сай».
ГIилмулизив узулицун кахIели, илини дебали жавабкарси администраторла хIянчилисра бекIдеш дирули сай. Ил ДГУ-ла багьуди бедлугнила даража къелгIеббикуси Управлениела начальник сай.
Кьади ГIусманович Иминовли ил управлениялис 2010-ибил дусличирад бекIдеш дирули сай. Гьанна бусягIят бузули лебсигъуна кабиз хIядурбирухIели управлениелис бекIдеш дирес вехIихьибсири, ва чеветаили, гьар секIал къелгIердикули узусири. Илала бекIдешлиуб управлениела кабиз гьачамцун ахIи барсбиуб.
Багьудила даражалис кьимат бедлугули бузуси ДГУ-ла управление, халкьани-ургар кадизахъурти багьуди бедлугнила бяхIчибизуни хIясибли касибси сертификатличил гIеббуцили саби.
Управлениели студентунала багьудлумас ахъти кьиматуни кадалтни, ва дедибти кьиматуни дархьти диъни гьарил бархIила бузериличил гIеббурцули саби.
Илкьяйдали профессортала ва преподавательтала бузерилис кьимат кабалтнила тяхIяр-кьяйдара чIумали кадизахъурли сари.
Илгъуна чебетаибси бузериличила гIергъити далилтани бурули саби.
Лебилра ДГУ-лизиб бузути авал кьукьяличи бутIили саби: профессорти, доцентуни, халати преподавательти, преподавательти. Илдала бузерилис кьимат чула кьукьнала бухIнаб кабалтули саби. Иличибли гьарил узусила бузерила сархибдешуни дархьли кьиматладарес имканти алкIули сари.
Нуни Кьади ГIусманович вални хIясибли, илала паргъатти хIял-тIабигIятли ва мурхьти багьудлумани имкабикIахъули саби ДГУ-лизибси багьуди бедлугнила даража ахъсили калахъес ва багьудлумас бедлугуси кьимат мурталра бархьсили биахъес.
Илини кабизахъурси гIилмуртала кандидатла хIянчила у дарган мезли белкIес тяхIяр агара. ХIянчи плазмаличил, нано-секундла разрядличил, щелевый катодличил, гелийра аргонра дархдяхъибси газличил бархбасунси саби. ГIилмула хIянчи илини 1994 ибил дусла апрельличиб, ДГУ-ла базаличиб кабизахъур ва ил физикала-математикала гIилмуртала кандидат ветаур.
Суратуначил дархли, гIилмула хIянчили 150 бяхI дуцили сари, ил хIянчи гIурлизиб бетерхахъурси гIилмуртала докторла хIянчилис хьулчили бетаурли саби.
ГIилмуртала докторла хIянчи 2001-ибил дусла декабрьла 28-личиб ДГУ-ла конференц-заллизиб бетерхахъур. ГIилмуртала докторла хIянчи дахъал дусмазир дурадеркIибти хIялумцIлабала хьарахъудли бетаур. Илди хIялумцIлабазир сархибти баянти, дархьаначи, гьаннала ахъти технологиябазир дузахъули, багаладирули сари.
2018 ибил дуслизиб илис «Физическая электроника»-ла санигIятла профессорла у бедиб.
Илала дахъал гIилмула хIянчурби сунечил барх бузути ДГУ-ла гIялимтачил дарх делкIунти сари, имцIаливан профессор — Н.А.ГIяшурбековличил. ХIянчурби физическая электроникалис, плазмала физикалис, инертный газанас, наносекунд духъяндилтIути хутIла разрядунас хасдарибти сари. Илала бузери ДГУ-ла физикала факультетла физическая электроникала кафедраличил цIацIали бархбасунси саби. Илини жигарчебли педагогла ва методикалашалси хIянчира бузахъули сай. БекIлидиубти бяхIчибизуни сари багьахънибала технологияби ва программирование, компьютерная геометрия ва графика, физическая электроника, плазмала физика. Илини гьарахълабадси (дистанционное) ва лугIурбала шайчибси багьуди бедлугни гьалабяхI арбикули сай.
Кь.Иминов ДГУ-ла гьаннала заманала багьуди бедлугути технологиябала порталлизи кадихьибти интерактивный электронно-методологический комплексунала автор сай. Иличибли студентунани гьарахъларад компьютерная графикала шайчирти багьудлуми касес бирули саби.
Профессор Кь.Иминовла выпускникунала квалификационный хIянчурбала темаби, магистртала диссертацияби физикала технологиябала факультетла, физикала электроникала кафедрализирти гIилмула бяхIчибизуначи чекадизурли далдикахъибти сари.
Студентунани ва магистртани илала бекIдешлиур чердикIибти кIел бяхIчибиз хIясибли хIянчурби лукIули сари: плазмала экспериментальная физика ва багьахънибала технологияби дузахъни. Гьар дус илала бекIдешлиуб студентунани дипломла хIянчурби лукIули сари ва белчIуди таманбирули саби. Леб иличил барх ва илала бекIдешлиуб гIимулизиб жигарчебли бузутира, гIилмула журналтази статьяби кадирхъутира, мисаллис гьанбушалли Г.М.Юсупова, К.Т.Таибов ва гIяхIцад цархIилтира.
Кьади ГIусманович физический факультетлизив, чекайзурси, тIалабкарси, бархьси кьимат кабатес балуси, сунени кабирхьуси предмет мурхьли бяркъурси педагог сайливан студентунани кьабулирули сай.
Ардякьунти дусмала выпускникунани имтихIянтачив илала чекайзурдешличила, багьудлумас кабалтуси кьиматла бархьдешличила бурули саби.
Сегъунтилра халаверхурдеш агарси, шабагъатуни касес хьулхIейкIуси, сабухъчебдешличил узесцун балуси виалра РФ-ла багьуди бедлугнила шайчивси хIурматла хIянчизар ветаурли сай, РФ-ла багьуди бедлугнила Министерствола ХIурматла Грамоталичил шабагъатлаварили сай, ДГУ-ла хIурматла хIянчизар сай, дахъал дусмазибси асилси бузери багьандан ДГУ-ла гIялимтала Советла хIукмуличил бедлугуси корпорацияла хIурматла лишан касибси сай.
2011 ибил дуслизив РФ-ла чебяхIси даражала багьуди бедлугнила шайчивси хIурматла хIянчизар сай. 2021 ибил дуслизив «Багьуди бедлугнила шайчибси пачалихъла политика бетурхахънилизи кабихьибси халаси пай багьандан» — бикIуси медаль касили сай. Ил гьанна 35 дус чеветаили, лерилра багьудлуми ва цIакьани кадирхьули Дагъиста Пачалихъла университетлизив узули сай. Хъалибаргла гIяхIси бекI сай. Илини кIел рурси халабаахъили, багьудлумачил бегIбарили гIямрула гьунчи дураиб. Сунела нешла у бихуси СалихIят юрист сари, Москвализир рузули сари. РиштIалгъунани, неш Райсатливан тухтурла санигIят касиб. Ил Москвализир ординатурализир ручIули сари.
Кьади ГIусмановичли дебали хIянчилизи вархили виалра, вайтира, гIяхIтира анцIбукьуназив шанти-тухумтачил варх виэс замана бургу.
Иличила белкIес пикрибарибхIели чумал суалра хьардаибтири. Илини чардарибти жавабти селра барсхIебарили бучIантас гьаладирхьулра:
1. Илала хIянчилизиб бегIлара къиянси, студентунази аргъахъес, чус ахъси даражала багьуди касни дебали мягIничебси биъни, илини чула челябкьла лайикьси, хIурмат-кьиматласи бетарахъу.
Буралли, гьанна лугуси гIялимтала, преподавательтала алапалис студентуни ункъли бучIахъес гьамадли ахIен;
2.ГIялим ветхIеурси виалри, илис тухтурли узес дигусири.
3. Илала уркIи арадешли ва сунела гъамтала гьарбизунани разибирули саби.
4.Сунела хъулиб дигуси баркьудилизи ахъибхIели, чилра диргалахIелхъуси мерличиб, юлдашунала, сайван пикрибикIутала ургаб гIяхIбилзули саби.
5. ИмцIаливан санигIятла литература бучIули сай, замана лебли биалли тарихла литература белчIес дигахъули сай. БегIла гIергъи Л.Троцкийли белкIунси «Сталин» бикIуси кIел томла жуз белчIи сай.
6. Адамлис бегIлара дурхъати арадешра багьудира сари, илди арц дедили асес хIейрар. ХIушала арадеш ахIерабарая, багьудлуми къиян кабихьили кайсес бурсидиирая, ил хIушала дурхъаси хазна саби.
7. Илис волейболли виркьес дигахъули сай. Илдигъунти хIязанани дахъал хIяжатагарти пикруми ардихули сари, чархла хIял-тIабигIят гIяхIла шайчи дарсдирули сари.
Россияла халаси гIялим, шантала ва тухумтала пахру ва хъарихъ, Кьади ГIусманович Иминовлис чIумаси арадеш, хъалибарглизиб талихI, бузерилизир гIурра дахъал сархибдешуни диубли, лерилра пикрумира, кьасанира гьардизурли дигулра.