Дубурла хьунул адамти хъулирти хIянчи­ли­зиб­цунра ахIенну, багьудлумазибра жамигIятла хIя­ракатлизибра дебали ункъли бажардибиркули са­би. Гьаннала замана хьунул адамти чидил-дигара хIян­чи­личиб бузулира чебаэс вирар. Амма гьаб-убла за­мана дебали камли сабри хьунул адамти бузерили­зиб гьалабяхI арбякьунти ва багьудлуми касибти. Сен-биалра илди лебри, ва илди саби-алавтира чула рухI­­ла шаладешли ва ванадешли алавбуцили, адамтас гIяхIдешуни дирес хIебумсули, багьудилашал гьа­ла­бяхI башутири.
ХIера, илдигъунтала лугIилизир нуни бегI гьалар гьанрушес рирус Ахъушала районна Усишала шилизирадси Социалист Бузерила Игит Казиева Ха­мис ГIябдусаламовнара. Мурул адамталайчил къяйли кадатести гьунартачил ва асилси бузериличил илини республикала, улкала тарихлизи сунела у мургьила хатIличил белкIун. Халати къуллукъуначир кали хьалли, илини гьачамалра хамдеш дакIухIедириб. Пачалихъла ва жамигIятла машгьурси хIяракатчи риънила дурарад, ил пергер дубурлан хьунул адамра ахIерси нешра сарри.
ХIера, ил гьанриркахъули илала гъамти, узи-урши, илини бучIахъули калунти, иличил баралра тяништи лебилра цалабикиб октябрьла 3-личиб Усишала дахъал шалубарси лицейлизи. Лебилра цалабикнила мурадра – ил лицейлис Хамис Казиевала у бедлугни ва школала бяхIличиб илис хасбарибси гьанбикунала уркьули баршни саби. Балбуцличир жигарла бутIакьяндеш дариб республикала гIилмула ва багьудила Министерствола ва районна администрацияла вакилтани.
Гьар мурталраван, балбуцличи халаси хIядурдеш барни чебаэслири: дигалли школала азбар-гIяялизир, дигалли школала бухIнаб. Ибгибдешла дурабад, итмаданал хIулбау бикиб, Хамис Казиевас хасбарибси, илала суратличил ва белкIличил жагабарибси баннер. Балбуц бетурхуси мерличиб нуни гьалар ракIибхIели хIисаббарибсири илис багъишлабарибси уркьулира лебни. Илизирра машгьурси хьунул адамличила бекIлидиубти баянти ва суратуни лерри. ЖаняхIлизирра гьаладихьилри Хамис ГIябдусаламовнала бузериличила ва гIямруличила бурути жузи.
Гьариллис илди гьаргдарес, делчIес имканбикIулри. БяхIяначир Усишала шилизибад дурабухъунти машгьурти адамтачила баянтира лерри. ХIера, илди саби арагIебли даргалара пахру.
Наб дебали гIяхIбизур балбуц нушала улкала гимнличил бехIбихьни. Цалабикибти лебтанилра тIашли илала хIурматбариб, гьайгьайрагу, илини гьарилла уркIилизир ВатIайчи дигила хIялани цIакьдирахъулри.
ГIяхIлас саламла дугьби дурили, балбуц абхьиб лицейла директор ГIяб­­дул­лаев КьурбанмяхIяммад Расу­ловичли: «ИшбархIи гьарли-марли тарих­лашал мягIничебси бархIи саби. Нуша ишар цаладикилра лицейлис Социалист Бузерила Игит Казиева Хамис ГIябдусаламовнала у бедес. Илала у – лицейла документуназирти ва дурабси бяхI жагабируси уркьуйзирти дугьбицун ахIен. Ил бузери ва санигIятличи диги адам, район ва арагIебли республика гьаладяхI дашахъуси цIакь саби.
Илини сунела лерилра гIямру багьудилис харждариб. ГIяхIцад дусмазир нушала белчIудила учреждениела директорли рузулира калун. Илини бяркъличи бикахъиб ва багьудлумачи бегIбариб шила гIяхIцад дурхIни. Жагьилти мугIяллимтасра ил пергер насихIятчили рирусири.
Пахрубирулра лицейли илала у бихниличи. Нушала мурадра – иличила гьанбиркахъницунра ахIенну, илди шалати гьанбикуни чеалкIуси наслуличира даахъни: классла дурсрачир, дурхIнала хIялумцIлабала хIянчурбазир, ихтилатуназир, санигIятуназир. Хамис Казиевала тарих нушала дурхIнас «мицIирси» гIибратли бетааб.
Нушала школа гIядатуначибли цIакьси саби, гIядатуни биалли, адамтани алкIахъути сари. ИшбархIи нушанира манзилтала илди бархбасуни дебадиахъес, мяхIкамдарес мягIничебси ганз кайцIулра».
Гьарли-марли, КьурбанмяхIяммад Расуловичли буруливан, усишантани чула хала бегIтала гIяхIти гIядатуни чекабизурли дузахъути сари. Ил якьинни чебиули саби лицейлизибра. Илди гIяхIялдешличибад бехIбихьили, биштIатани халатала хIурматбирниличи бикайчи, лерилра илар дузахъни чебаэслири. Илди гIядатуни даимдирули, пергер дубурлан хьунул адамла у ахъли бихули, гьарил бетуцлизир сархибдешуни дирахъули, ишхIелла тIалабунира жавабкардешлизир, бузерилизир детурхахъули, бузути мугIяллимти саби ил лицейла. Баркалла биаб чус багьудлумала гIевдухьла анкъи шалабирути илдас!
Балбуц жагали къелгIеббикутанира Ха­мис ГIябдусаламовнала гIям­ру­ли­зирадти баянти гьаладихьиб, илала бу­зерила сархибдешуначил цалабикибти тянишбариб. Дебали лебтасалра гIяхIбизесли гьалабихьиб илала гIям­рула баянтачи хъарахъибси ин­с­це­нировка. Школала бучIантани ха­лати устадешличил машгьурси мугIяллимличила буриб: «Хамис ГIяб­ду­са­ламовна Казиева акIубси сари 1932 ибил дусла январьла 1-личир Ахъушала районна Усишала шилизир, халаси хъалибарглизир. Школа таманбарили гIергъи, ил Дербентла педагогическое училищелизи карерхурсири. Ил хъараахъурли, ахIерси шилизи чаррухъун. Ил дурхIнала Юртлизи воспитательли рузахъес рархьибсири. Илаб бикутири арагIебли Дагъистайзибад цIуръа дурхIни. Дергъла дурхIнас хасси пикри бяхIчиаэс ва диги-хIерудиличил алавбуцес гIягIнитири, амма Хамис Казиева ил шайчир ункъли бажардирикиб. Багьудлумачи гъирачерси дубурлан рурси Дагъиста хьунул адамтас хасбарибси мугIяллимтала институтлизи карурхули сари. 1954 ибил дуслизир Усиша чаррухъи, урус мезла ва литературала мугIяллимли рузес рехIрихьиб. 1958 ибил дусличирад ил дубурлан рурсбас хасбарибси интернатла мугIяллимли ва директорли рузули калун. 1961 ибил дуслизир илини Усишала урга даражала школалис бекIдеш дариб. Илала бекIдешлиуб школа ДАССР-ла бегIлара гIяхIтигъунтала лугIилизи дурабухъун. Илар республикала даражала семинарти дурадуркIутири. 1968 ибил дусла июльла 1-личиб Х.Казиевас, СССР-ла Верховный Советла Президиумла ХIукмуличил, бучIантас мурхьти багьудлуми ва гIяхIси бяркъ дедлугнилизи халаси пай кабихьни багьандан, Социалист Бузерила Игитла у бедиб. Хамис ГIябдусаламовна СССР-ла Верховный Советла ва ДАССР-ла Верховный Советла депутатли рикIибсири. 1980 ибил дусличирад ДАССР-ла Верховный Советла Президиумла секретарьли рузусири, кIинайс – ДР-ла Верховный Советла аппаратла руководительла заместительли, кьанниван – ДР-ла Халкьла Собраниела председательла кумекчили. 2025 ибил дусла августла 4-личир Хамис Казиева гIямрулизирад шалгIеррухъунсири. Амма илала баркьуди сунени учIахъули калунси гьарил дурхIяли, сунени гIевурцули калунси гьарил мугIяллимли асилдешличил даимбиру».
Балбуцличиб илкьяйдали гъайбухъун ДР-ла Халкьла Соб­раниела депутат Мур­ту­за­гIялиев ГIяли ГIисае­вич; ДР-ла гIилмула ва багьудила Министерствола гьалабси багьахънибала-анцIбукьуни баяндирнила центрла директор Ибрагьимов ГIябдулмажид ХIябибович; Ахъушала районна бекIла цаибил заместитель КаримхIяжиев МяхIяммад Рабазанович; ДР-ла урибси мугIяллим ГIялибеков РяхI­матуллагь ГIялибекович; Хамис ГIябдусаламовнани ручIа­хъу­ли калунси, урус мезла ва литературала мугIяллим МяхIяммадова Сабират ИсмягIиловна; педагогикала бу­зерила ветеран ГIя­ма­раева Зайнаб Ша­ра­пудиновна; Хамис ГIябдуса­ла­мовнала узи, профессор, шила хозяйствола гIилмуртала доктор Казиев Расул ГIябдусаламович; Хамис ГIябдусаламовнала рузи, ДР-ла багьудила рурибси хIянчизар, РФ-ла багьудила хIурматла хIянчизар ва бузерила ветеран Казиева Хадижат ГIябдусаламовна; Хамис ГIябдусаламовнала рурсила урши, федеральный судья ХIяжигIялиев Жамал Камильевич; дарган мезла «Гьалмагъдеш» журналла редактор ГIялисултIанов Кьади Зияутдинович; белкIла автор; даргала поэт Булатов БяхI­муд Хуладаевич ва гIуррара бахъал цар­хIилти.
Х.Казиевас хасдарибти, уркIи атIес­ти дугьбачил назмуртира зайдухъахъун Кь.ГIялисултIановли, Б.Булатовли, белкIла авторли, илкьяйдали школала бучIантани (декIар-декIарти автортала).
Чула пагьмурти гьаргдирули, «Усишинка» бикIути делхъли цалабикибтала гьав ахъбуциб. Делхъла мявализиб кабухъунти миллатла палтарличил бегIбиубли рурсбани гьар-урла гIядатунала лишантира сипатдирутигъунтири.
Балбуц хъараахъур школала дурабси бяхIлизиб Хамис Казиевас хасбарибси гьанбикунала уркьули абхьниличил. Цалабикибтани илала гьала вавнала халуби кадихьиб ва, минутлис лехIдеш багьахъурли, илала хIурматбариб. 

Салимат ГIялиева