«ХIела гIямруличи пахрубирулра ва хIу нуша-ургав агниличи децIдикIулра»
2026 ибил дусла февральла 23-личив Ахъушала районнизивадси машгьурси спортсмен Айгубов БяхIямма Рабаданович акIубхIейчирад 72 дус дикиб. Гьайгьайрагу, спортла ветеран, цулбала тухтур, дуцIвикIуси, спортла тухтур, поэт, спортла мастер, тренер, ВатIан дунъяличибра машгьурбарибси адамличила убла заманализив гъайикIесра гьамадли ахIен. Сен-биалра, ил акIубси бархIиличил бархбасахъи, иличила газета бучIантазира гьанбикахъес лайикьсилизи халбирулра.
Россияла ва Европала чуйнара чемпион ветаурси, спортла декIар-декIарти журабазир дунъяла абзаначил гьаларти мерани дуцибси, авцIали дусцадхIи лебил Россияла ва дунъяла абзаначиб нушала улкала байрахъ ахъли бихули калунси спортсменничи нушани пахрубирулра. Дагъиста гьаларти къуллукъуни багьандан ил «Дагъиста халкьла игит»-ла хIурматла ура бедили, «мургьила зубариличил» шабагъатлаварибсири.
Б.Айгубовли мурталра жигарла бутIакьяндеш дирутири кункси ва декIси атлетикала абзаначир, спортла миллатла журабазир — гиря ахъбурцнилизир, ирибачил мушулвашнилизир, бокслизир. Илкьяйдали илини гIяхIцад чедибдешуни диахъуб самбола, дявила самбола, дзюдола шайчирти гIяхIцад абзаназирра. Абзаначир илини битIакIла декIар-декIарти шел журализир бутIакьяндеш дирутири. Дунъяличив чилра агарсири илгъуна баркьуди дурабуркIуси. Илала сархибдешуни ДР-ла спортла Министерствола Дагъиста спортла Асилдешла Музейлизи ва FILA-ла мушулбашнила халкьани-ургабси спортла организациялизи кадерхахъурти сари.
БяхIямма Рабаданович вахъхIи дуцIикIули битIакI камбирахънила шайчив Россияла ва дунъяла хIяйна рекорд кабизахъурси сай, илкьяйдали ил Гиннессла рекордунала жузла рекордсменра сай. Гъал дусла духIнар илини битIакI камбирахънила шайчир тамашала рекордуни кадизахъур, амма 66 дус виубхIелицун ил дунъяла даражаличи дураухъун, тIашбизагарли 5 сягIят дуцIикIули 9,5 килограмм лайдакIили. Илис гьалаб дунъяличиб чилилра илгъуна барибси ахIенри. Гьарил рекорд мягIничерти анцIбукьунас ва адамтас хасбарибсири: 2021 ибил дуслизир Токиолизир детерхурти Олимпиадала ХIязанала бутIакьянчиби дагъистанлантас, Расул ХIямзатов акIубхIейчирад 100 дус дикнилис, СВО-ла бутIакьянчибас ва дявила хасси балбуц бетурхуси мер-мусаличиб алхунти бургъантас. Улкала гьалаб илини сунела интернационалный чебла ахъиб, 1979 ибил дуслизир Эфиопиялизив дявила тухтурла къуллукъуни асилдешличил тамандирули.
Б.Айгубовли сунела гIямрулизиб цалра дуцI уббатурси ахIенри, цацахIели ил бархIили 2-3 дуцIикIусири, 10-личибад 50-йчи бикайчи километрла гьуни ихъули. Аргъла сегъунти-дигара шуртIразив ил дуцIвикIи, шими-ургав ва шагьурти-ургав. 2021 ибил дусличивад ил «DAGRUN» бикIуси дуцIбикIутала клублизи керхурсири, мурталра ДР-лизир дуцIла шайчир дурадуркIути абзаначир жигарла бутIакьяндеш дирутири: янила замана «Махачкала-Каспийск» бикIуси дуцI, «Wild Trail», «Тарки-Тау», лебил Россияла «ЗаБег», «Огни Дербента» бикIуси дугила замана бетерхурси дуцIла абз. БегIла гIергъи илини бутIакьяндеш дариб лебил Россияла «ЗаБег» бикIуси балбуцлизир, ил кавшес 18 бархIи гьалар. Абз МяхIячкъалализиб 2024 ибил дусла майла 19-личиб бетерхурсири. ИлхIели илини 21,1 километр ахъибтири.
БяхIямма Айгубов – 48 дусла бузерила стажличилси цулбала тухтурра сайри, илини дурхIнала цулби матъал арадирутири, дебали цула изесбяхIибти зягIипти биалли, дугила замана кьабулбирули вири. Илини Дагъиста медицинала Академия ва ординатура хIунтIена дипломличил хъараахъуртири. Буралли, ил гьарра шайчивад пагьмучевси, мурхьти багьудлумачилси адам вири.
Физическая культура ва спорт гьаладяхI дашахънилизи халаси пай кабирхьни багьандан, ил декIар-декIарти ведомствобани ва министерствобани Баркаллала кагъуртачил чуйнара шабагъатлаварибсири. Илди-ургар лер ДР-ла Халкьла Собраниела Председатель Хизри ШихсягIидовли бедибси Баркаллала кагъар, Перьмла областьла греко-римский тяхIярли мушулбашнила Федерацияли, «Пермскла синкби» бикIуси спортла мушулбашнила шайчибси клубла Баркаллала кагъар, Россияла «ИшхIелла машгьурти мушлукьяби» бикIуси спортла мушулбашнила шайчибси Федерацияли Диплом ва цархIилти.
Б.Айгубов Россияла, республикала, регионна газетабази, журналтази, радиостанциябази живирусири, иличил ихтилат дураберкIес багьандан. «Дагъистан» РГВК-ла телеканалла телепередачабала кIинайс хIурматла гIяхIялли ветаурсири – «На виду. Спорт» ва «Акценты». «Цаибил канал»-личиб чебиахъуси «Я почти знаменит» бикIуси телепередачализирра бутIакьяндеш дарибтири. Иличила, «Дагъистан» РГВК-ла телеканалличибси «Тамашала дубурланти» бикIуси телепередачала дазурбазиб, режиссер ПатIимат Бурзиевани фильмра касибсири.
Илини дахъал тамашала гьунибаъниби дурадеркIиб цахIнабси багьудила ва спортла школабала бучIантачил. ХIурматла гIяхIял сайливан, мурталра живирусири Дагъистайзир ва Россиялизир детурхути жагьилтала далдуцуначи, илини мурталра чеалкIуси наслулис гIибрат чебиахъи, арати гIямру дуркIниличи илди жибири.
«Динамо-Махачкала» бикIуси футболла клублис бекIдеш дирантала жи хIясибли, Б.Айгубовлис Пятигорск шагьарлизир «Машук-КМВ» командаличил дурадуркIути абзаназиб таплис цаибси бяхъ чегахъес ихтиярбарибсири. 2024 ибил дусла февральла 23-личир Ахъушала районна администрацияли БяхIямма Айгубов акIубхIейчирад 70 дус дикнилис хасдарибти, 11-12 дус биубти гIулухъаби-ургар футболла шайчирти абзани дурадеркIибтири.
Илини дебали халаси хIурмат бирусири хала бегIтала, илис дигахъи ВатIан. «Дила халкьлис поэма» бикIуси назмулизиб илини черяхIдирутири шантала, нешани-игитунала гьунарти. АхIерси шилизи аркьуси гьунила дублар ва шилизир илини азирцад галга удатур. Илис дигахъи ванза бузахъес. Лебилра адамтас кумеклис музаухъес ил мурталра хIядурли вири. Лерилра гIямрулизив ил спортлизи ахъибсири, рекордуни кадилзахъи, сунела чархла хIялумцIи ва дебшлабири, рухIлашалси дебадеш ахтардибири. Сунела мисалличил илини спорт – арадешла хьулчи биъни марбирусири.
2024 ибил дусла июньна 8-личив ил кавшнила хабарли лебилра уркIбухъахъунтири. Гьаннара Лавашала районти-ургабси следствиела Комитетла ахтарди дурабуркIули лебал, илала хIекьлизибси дело РФ-ла следствиела Комитетла БекIлибиубси управлениела хIерудилиуб саби.
БяхIямма Айгубов сунела заманала тамашала ва машгьурси адам сайри, иличила шалати гьанбикуни нушала уркIбазир даимлис кавлан. ГIяхIти хIял-тIабигIятла, малхIямси уркIила, чеббикIибси санигIятлис марси, жамигIятлис гIяхIдешуни дирес хIемсуси, ВатIайчи дигичевси дубурлан сайливан, иличила нушани сеналра хъумхIертехIе.
Спорт гьалабяхI башахънилизи мекелли халаси пай кабихьибси Б.Айгубовли сунела у тарихлизи мургьила хатIличил белкIун.
Нушала корр.

