Ванабиъни тIашаэс гIяхIсири

Аргъла санигIятчибани (метеоролог) бурни хIясибли, гIеларти дусмазиб дунъяла дахъалгъунти мер-мусаличиб температура гьаларти дусмазибичиб 1,5 процентла ахъбиубли саби. Ил анцIбукьличил цахIнар гIямалагардешлизи детикибти, аргъличил дархдаси дакIудиубти гьанагарти анцIбукьуни (экстремальные погодные условия), илдала лугIилизир шин чедидурхни, вацIурбазир цIадиркни ва цархIилти, нушала цацадехIти мераначир гьаларичир имцIали дакIудулхъули сари. Ил анцIбукьлис лебил дунъя ванабиъни (глобальное потепление) бикIар.
Ишаб бурес вирар, лебил дунъяличиб илгъуна тяхIяр бетарнила имцIасигъуна гIяйиб адамличиб саби илира. Ил шайчир адамличил дарххIедасунти анцIбукьуни кадиркули диалра.
Дагъистайзирра ил анцIбукьла лишанти жявлил дагьаридиубли сари. ЦахIнаб Дагъистайзиб, арбякьунси даршдусла 60-80-ибти дусмачил цугбуцибхIели, ванадеш 0,3 – 0,5 процентла имцIабиубли саби. Диркьала югла мер-мусаличир, Къизларла ва Ногъайла районтазир, чIябар гъумли бурцули, чIянкI авлахъунира чеимцIадикIули сари, бикIар. Диркьала северла мер-мусаличиб ванзализибси шинкIадеш камбикIули саби. Дубуртазибси миъ бицIули, миълахъунани (ледник) буцибси мер гьалабичиб 30-35 процентла камли саби. ГIергъити дусмазиб янила замана дубуртачиб дяхIира камли бирули саби. Ил багьандан илаб баарила кьадарла дяхIила къат бетарули ахIен. Иличирли камдикIули сари дубурла хIуркIбази дашути шин. ИмцIадикIули сари дяхIила ва гIянжила хIусбулхъуни. ЧяхI-забла замана дубуртазир имцIадикIули сари гIянжи-къаркъала хIуркIбира. Илди лерилра дунъя ванабиънила лишанти сари.
Дунъя ванабиънила бегIлара халаси зараллизи нуни халбирулра Каспи урхьула шин камдиъни. Шиннизирад дацIдухъунти мераначир нушала адамтани къалабабикили юртани тIашдалтули сари. Се бируси илдани, эгер шин дахъдикIули дехIдихьалли? Каспи урхьуличил илгъуна анцIбукь гьалабра биубси саби или бурули бирар.
Сепайда… ГIяхIсири лебил дунъя ванабиъни тIашаэс!

ХIяжимурад Ражабов