Даргала литера­ту­ра­ли ва поэ­зияли со­ветский манзил­ли­­­чибад бехIбихьили ишбар­хIи­личи би­кай­чи арагIеб ул­кала лите­ра­турализи ме­кел­­ли ха­ласи пай кабихьиб.
Амма 90 ибти дусмазиб гьан­бикеслири литература буб­­кIар или, сенахIенну иличила пикриикIеси манзил ахIен­ри. Заманали лерилра дал­дуршуливан, ишбархIи даргала литература ункъси агиличиб саби викIаслира, хатIа­хIер­кус.
Дебали дигесли саби лу­кIути имцIа­бикI­ни, имцIа­ли­ван нешла мезли. Лебталалра произведениеби цагъуна даражаличир хIедиалра, амма илдазиб цIилцIилаг леб.
ИшбархIи сабухъчебли лу­кIутазивад ца сай Усишала ши­лизивадси БяхIмуд Булатов. Илала творчество гьар шаликарси, декIар-декIарти темабачила саби. ЛукIес БяхIмуд жявли вехIихьибсири, амма илди чина-биалра кадяхъес, делчIес урузкIули, тетрадьла кIапIилизир кавлутири. ГIергъити чумал дус БяхIмудла творчество вавалибяхъиб. Ил вамсни агарли лукIуси поэт сай. ИмцIаливан илини далуйти лукIули вирар. Даршличирра имцIали далай лер БяхIмудла гъайличил даргала ва цархIилти мил­латунала далайчибани дучIути. Лерилрара-се­ра байрумтас хасдарибти назмурти дирар БяхI­мудла.
Москвализиб дураибси, су­незира бахъал миллатунала поэ­тунала назмурти кадерхурси жузлизирра илала гIяхI­цад назмурти урус мезли шурдатурлира дурадухъун. Даргала театрли, школабани гьаман пайдаладиру илала назмурти, илди жагали ва саркъахъили дучIа.
Б.Булатов «Дарга­ла Анкъи» би­кIуси хIя­ра­катла жигарчевси бутIа­кьянчира сай.
БяхIмуд акIубси сай му­­гIял­лим­та­ла хъалибарг­лизив. Дудеш Халадани ва неш ПатIиматли чу­ла гIямру му­гIял­лимла санигIятлис харждариб. Илдала асарлиув БяхIмудлира Избербашла педагоги­ческий колледж белчIи, гIяхIцад дусмазив Усишала, Куркила, БурхIимякьла школабазив музыкала мугIяллимли узули калун. Илкьяйдали БяхIмуд Булатов районна культурала управлениела хIянчизарра сай.
Дебали халаси хIурмат сархес бажардиикиб ил сай акIубси шилизиб ва арагIеб дарганти-ургаб. Илала у хIебакьибси дарган, мажахIят, левли виэс.
Дебали жагали каргьурти, мягIналашал зайдикIути назмурти сари БяхIмудла. Илала цаибил критик сари неш ПатIимат, сарира дахъал дусмазир дарган мезла ва урус мезла мугIяллимли рузули калунси.
БяхIмуд акьули кайили хIевъар, замана лебхIели, дахъал бизити хурегуни ва салатуни диру, илра илис Аллагьли бедибси пагь саби.
Сунела гIямрула рархкья ЖумягIличил илини пергер хъалибарг абилкьули сай. КIелра халати уршби Халадара Казимра ВатIа гьалабси чебла ихъули, гIярмиялизиб са­би, виштIалгъуна Мухтар Усишала урга да­ражала школала учIан сай. Сайгъунти гIя­хIял­дешлис сахаватти, юлдашуни дигахъути саби илала хъалибаргра.
ГIямрулизир ва творчестволизир гIурра сархибдешуни хIед, хIурматла БяхIмуд Халадаевич. ХIела дигути уршбира хъули ара-сагъли чарбухъи, мякьлар нешра кам­хIериубли гIямру деркIесли кьадарбиаб. Дирхулра хIела жузани нуша разидирниличи.

Кьади ГIялисултIанов