Гьарахълабад ба­кIиб­ти турис­ту­­на­­ла ва гIяхIлала Да­­гъиста культураличи ва музей­тачи ди­ги имцIадикIули са­ри, илди Дубуртар Ул­ка­ла урхI­мешули ахIенси жага­деш­ли та­ма­ша­­бирахъули саби.
Амма Дагъистайзи туристуни башнила статистикала ишдигъунти хIясилти сари: 2026 ибил дусла цаибил байхъайзиб туристуни республикализи башнила лугIи 15 процентлацад камбиуб, арбякьунси дусла ил манзилличил цугбуцибхIели. Вайти аргъ-бархIи ва заб-марка – хIера, илди сари туристуни камбиънила бекIлидиубти са­бабтира.
Илдигъунти анцIбукьунани Лавашала районна Къуппала шилизибси ГI.ГIямаровла уличилси палеонтологияла, ар­хео­логияла ва край руркънила музейла, ва ЧIугIлила, Чунила, МикIхIила шимазирти илала филиалтала бузерилисра зарал бетаахъур. Эгер 2025 ибил дусла цаибил байхъай­зиб музейлизи 2200-цад адам бакIили биалли, 2026 ибил дуслизиб – 1700. Илкьяйдали бетаъни тIабигIятла гьанагарти мусибатунала асар биъни якьинси саби. Илдигъунти къияндешуни лер диалра, куль­тураличи диги камдирули ахIен­ну, гьатIира имцIадикIули сари. Ил марбирули саби гIергъиси далиллира. Им­цIа­ливан Россияла декIар-де­­кIарти регион­тазибадти Да­­гъис­тайзи кIина-хIяйна ба­­кIибти туристуни гьарли-марти жагати мер-мусаличи гьа­лакбикIули саби. ГIяхI­ли се­гъунти-биалра тарихла ва культура­ла объектуни жагадил­зулицун ахIенну, чи­дил-биалра миллатла гIя­да­туначил ва берк­лумачил тя­нишбиэсра гьуцIли бирар. Туристунала пикруми хIясибли, илдас адамтала чучил кадилзахъути бархбасунира тамашадилзули сари: уркIи гьаргдеш, дяхI шалали гьунибиъни, кумекбарес дигни, пергер гIяхIялдеш ва цархIилтира. Ца илгъуна гьунибаънили гьарахълавад вакIибси гьункьяла уркIилаб декIарси мер бургули саби ва арагIеб Дагъистайчи диги имцIадикIахъули сари. ХIера, ил багьандан дубурлантала гIядатуни ва тIабигIятла жагадеш мяхIкамдирес чебси саби.
Къуппала музейла ва илала филиал­тала хIянчизартала гьар бар­хIиласи бу­зерили Дагъис­та культурала хазна мяхI­­кам­бирнилизи ва Федерация­ла да­ра­жа­личиб гьа­ла­бяхI ба­­шахъ­нилизи мягI­ни­чебси пай кабирхьули саби. БакIибти гIяхI­лани нушала музейлизир гьала­дихьибти жявхIелила урхI­мешуахIенти экспонатуначила чула шалати пикруми далтули са­ри. Нушала бекIлибиубси му­рад — рухIла дурхъаси хазна мяхI­камбарни ва чеалкIуси нас­лу­личи баахъни. 

Шамил ГIямаров,
Къуппала шилизибси ГI.ГIямаровла уличилси палеонтологияла, археологияла ва край руркънила музейла заведующий, тарихла гIилмуртала кандидат