Дагъистан уркIилабли

Тамашала саби адамла кьисмат. АкIес гьалаб Че­вяхI­сини лукIули сай илис гIямрула тарих, гьарил абалтуси гьигь булан.
ГIядатли бетаурли, арадеш мяхI­кам­барес багьандан арбякьунси дус ну Къарачаево-Черкессияла Теберда бикIуси шагьарлизи вякьунра. Жагаси ядала вацIала бухIнаб мерлабиублири санаторий, суненира шагьарла у бихуси. Илаб Россияла декIар-декIарти республикабала вакилтани бамсриихъулри, илдачил тяниширули, сагати юлдашуни дакIубулхъулри. Илкьяйдали бахъал сабри санаторийлизиб бузути декIар-декIарти миллатунала вакилтира, амма наб бегIлара тамашабизурси – илди-ургав дарган адам левни. Иличил ну КIишала шилизивадси КIиша-Каспийск маршруткаличив дахъал дусмазив узули калунси Рабадай тянишварира. Ну дебали разивиубра илав дарган адам левниличи. Илис ГIязиз Кьурбанов бикIулри. Санаторийла хIянчизарли сайси илини лебилра хозяйство къелгIеббикулри. Иличил гъайикIухIели, нуни ил машгьурси Хъярбукла шилизивадси виъни багьурра. Ил пергер даргайчила камти баянти дурес дигулра.
Ил акIубси сай Дахадаевла районна Хъярбукла шилизив, гIядатла дубурланна пергер ва халаси хъалибарглизив. Илала дудеш Кьурбан дахъал дусмазив мегьла гIягIниахълуми дирули, комбинатлизив узули калун, илини дарибти мегьла ваяхI, чумра даргайс багаладиуб. Неш ГIяшура биалли, балализирад жура-журала палтар дируси комбинатлизир рузусири. ГIязизла хIябал узи ва кIел рузи леб. Илди Дагъиста ва илала дураб халаси хIурматличил бузули саби.
Шила школализир 8 класс делчIи гIергъи, ил Мя­хIяч­къа­­лала декIар-де­кIарти са­нигIя­тунала адамти хIя­дур­би­руси училищелизи кархули сай. Баягъи ил училище бара таманбарибси жагьил хIянчизар 1970 ибти дусмазир Дагъистайзир мерс дакьунхIели зараллизи дикибти юр­­тани далдирули узули калун. Илала гIер­гъи, ВатIа гьалабси чеблара ахъили, МяхIячкъалализи чарулхъули сай. Сунела санигIят хIясибли гIяхIцад объектуни дирули узули калун.
1976 ибил дуслизиб сай узуси орга­ни­зация кутурбиъни багьандан, илис хIянчи баргес цархIил республикализи арукьес кьадарбиуб. ГI.Кьурбанов Къа­рачаево-Черкессияла Домбай шагьар­ли­зив юртани тIашдалтули узес ве­хIи­хьиб. Илав узути дусми бегIлара разитази халдарес вирар: илав ГIязиз Украинализирад бамсриахъес ракIибси, миллат хIясибли румынка Элеонорачил тяниширули сай, илдала ургар дигайла хIялани акIуб ва ГIязизли иличил сунела кьисмат цабариб. Илдала кIел уршира ца рурсира акIуб. Халалгъуна урши Рабазан Москвализив Росгвардиялизив узули сай ва сунела гIямрула рархкьячил кIел биштIати абилкьули хIеркайрули сай. Ургавсигъуна урши Олегли биалли, Ставропольла шагьарлизив программистла санигIят буза­хъу­ли узули сай, хъайчикайибси сай. Риш­тIал­гъуна рурси Кристина Москвала шагьарлизир больницализир медсестрали рузули сари.
Наб бегIлара тамашабизурси, дахъал­ дусмазив Дагъиста дурав хIери­рули хьалли, илини дарган мез ва сунела лугъат хъумхIертни ва илди сунела дурхIназира дяркъяхъни. Илкьяйдали нуни багьурра хьунуйра дарган мез дални. ИшбархIила замана, нешла мезла шайчир дахъал къияндешуни акIубхIели, чеалкIуси наслу дарган мезли гъайхIебикIухIели, Дагъиста дурав хIерируси илини суненира хъумхIертурли ва илкьяйда сунела хъалибарглизира дагьахъни нуни игитдешлизи бейгIес вирус.
Санаторийлизиб ГIязизла халаси хIурмат леб. Лебилра бамсриахъес ба­кIибти дагъистанланти сунела дачализи жибарили жагаси гьунибаъни дурабуркIу. Сай дахъал дусмазив биштIаси ВатIа дурав хIерирули виалра, илини сай акIубти мер-муса хъумуртули ахIен. УркIи разибиуб, хъа духIнар Дагъистан ва сай акIубси Хъярбукла суратуни, белкIани чедаибхIели. Гьаман илала юртлизирад даргала мез ва макьамти аргъес вирар.
Сунечила сегъуналра гапла гъай хIейгуси, ЧевяхIсини сунес бедибси кьисматличи разили гIямру дуркIуси пергер дарган ГIязизлис ва илала кулпетлис арати гIямру дулгулра. Мурталра илкьяйда дяхI шалали нушаб гьунивиули гIямру ардукьяб хIела!

Кьади ГIялисултIанов