Ванзаличир нушачила гьанбикуни кавлули дирар. ЧеалкIуси наслулизи гьандиркахъули чула уми калахъесли машгьурбиэс бахълис-декIар имканбикIули хIебирар.
ДР-ла Миллатла библиотекализиб бузути пенсионерти —библиотекарьти – бузерилизиб шалали ухути хIянчизарти саби, илди чула мурхьти багьудлумачил, чихъти адабдешличил, уркIила ванадешличил цархIилтазибад декIарбулхъули саби. Дагъиста халкьла дай уркIилизибад дурабухъунти илдани, республикала Миллатла библиотекала бузерилизи халаси пай кабихьиб, илди мурталра бузерила гьабкьяби бирутири. Илдазибад бахъалгъунти гьанна иш дунъяличиб агара. Илдас гIяхIси дев бурес нушаб мурталра замана биуси ахIенри. ГIур пашмандирутири.
Р.ХIямзатовла уличилси Миллатла библиотекала край руркънила ва миллатла литературала отдел 90 дус бирниличил бархбасахъи, ил отделла заведующаяли дахъал дусмазир рузули калунси Баху МяхIяммадовна Мажидовас уркIи-уркIиларадти баркаллала дугьби дурес дигулра.
Ил шуцIали дусличирра имцIали библиотекализир рузули калун.Дахъал дусмазибси асилси бузери багьандан, библиотекабала бузери ва культура гьалабяхI арбукес кабихьибси халаси пай багьандан цаибтала къяяназир илини Россияла Федерациялала ва Дагъистан Республикала культурала рурибси хIянчизар, библиотекала бузерила гьаркьяна бикIути уми сархиб, ил дахъал ХIурматла Грамотабачил, Баркаллала кагъуртачил шабагъатларариб. Бузерила ветеран бусягIятла замана пенсияличир, сунела хъулир сари, нушачил рарх гIядатла ва хIурматла гIямру дуркIули хIеррирули сари. Асубирар Баху МяхIяммадовнани чебяхIти адамти абацIибси тахличи арацIесли гьунарти сархили хIериэс, амма ДР-ла Миллатла библиотекала тарихлизиб илала у даимлис калниличи сегъуналра ташмишдеш агара. Ил гьарил учIанничила, гьарил жузличила уркIи-уркIиларад пикририкIусири, илди дигахъутири, къайгъиличил алавбурцутири, адамтала челукьутачила иргъусири, вайтира гIяхIтира уркIиличир дихIутири. Гьарил шадлихъла ва пашмандешла балбуцличир бегI гьалар рирусири. Илала кахIебурхуси жигарчебдеш цархIилтас гIибратли бирусири, лерилра гIямру жузлис харждарибтири. Арадешра, гIяхIдешра, гIеркъати гIямрура диаб хIед хIурматла Баху МяхIяммадовна, хIу илгъуна риънилис, илкьяйда хIу-алавти ва бузери дигахънилис. Нушаб лебтасалра хIу лерсигъунали кали дигулра, хIерумсусили, черетаибсили, гьаларван нушаб сагати пикруми ва бузерила бетуцуни лугусили.
Илала гIямрула биография гIядатласи саби, дергълис гIергъи хIербиубти лебилрара-сера Дагъиста халкьлагъуна. Сергокъалализир акIубси сари. БегIтазирад жявли мяхIрумриуб.
Халаси узи ГIябдусаламличи хъарли, цIуръали калунси Бахуни жявли гIямрула мягIна багьур. Илала дурхIядешла бурхIни ЧебяхIси ВатIа дергъла, ва илис гIеларти дусмала къияндешуназир шалгIердухъун. Дургъбала дурхIни или чус ирути наслула адамтани бузерила багьа балуси саби. Бузери дигни, Баху МяхIяммадовнала бегIлара чеббикIибси къиликъ сабри. Илала юртличиб давла аги, амма вахъ гIяхIси мурул ХIяжи — Дагъистан Республикала урибси машинаби диран, ва сунес дигахъути жузи лерри. ХIяжи ириъ гIямрулизивад арякьун. Илини камси секIайчи разили хIерриэс балуси сари.
Библиотекала дирекцияла, барх бузутала пикри хIясибли, Баху МяхIяммадовна бузерилизир сагакьянчи ва уркIи кабихьили рузусири. Илала халати устадешра лерли, бузери тIашбатесра балули, сунечи хъарбарибси секIайзир рузес рехIрирхьусири ва мурталра тIашбатурси мурад бетурхахъусири. Ил секIал барес гIягIнили саби или, илар дузути нуша пикридикIули лерай, Баху МяхIяммадовнани хIянчи барили бекIбирусири.
Географияла учительница ретаэс пикрибарибси рурсилис, сунела крайличила багьудичерси библиотекарь ретаэс чIала гьарбизур. Библиотекарь илала санигIят ахIенри, гIямрула баркьуди ва мурад сабри. Гьарил дурабуркIуси балбуцличи рахъхIи ва черетаили хIядуррикIусири. ЦацахIели машгьурти адамти библиотекализи жибарес, бучIантачил гьунибаахъес багьандан илди бузуси мерличи яра илдала хъули рашусири.
ВатIан, край руркънилизибси илала бузери лебилра республикала библиотекабазиб бузутас гIибратласи сабри или бурес вирар. Илини Дагъиста жузличила телевидениелизир дирути передачаби пикридирули, телевидениела «зубари» сари, масхаралисра, марлисра бикIутири барх бузути ва сари ралути.
Илини делкIунти макьалаби республикала печатьла бяхIяназир даим делчIес вирусири. Илди крайла литератураличи дигили ва къайгъили дицIибтири. Илала тIама сунела нешла мезличил радиолизибад зайбикIусири. Республикализир детурхути библиотекабала хIянчизартала совещаниебачир гъайрулхъухIели, сунела санигIятлашалси устадеш цархIилтачил буртIусири. Баху МяхIяммадовнала бахъал учительти лебтири. Илдала ургаб лебтири Р.МяхIяммадов, М.Эльдаров, В.Гиммельрейх, Б.ХIяжиев, А.Агъаев, Р.ХIямзатов, К.Абуков, С.ГIяхIмадов, М.ХIямидов, И.Шамов, М.-Р. Расулов, А.ШихсягIидов, Д.ГIяхIмадов, Ч.Мажидова, Г.СултIанова, К.ГIялиева ва цархIилтира хIурматла адамти. Бахъал илала бучIанти, республикала бухIнаб ахIенну, илала дурабра машгьурти адамти бетаур. Иличи, библиотекализи цархIилти шагьуртазибадра башутири, ил чераэс, ихтилатбарес багьандан. Илини жузи дучIниличибра камси пикри бяхIчихIейи жагьилтас бяркъ бедлугниличи. Баху МяхIяммадовна интернационалист сарри, халкьла ургаб цадеш, гьалмагъдеш агарли даршудешра диэс хIедирниличила илини балусири.
Баху МяхIяммадовнас библиотека кIиибил хъали сабри, ил гьар бархIи савли ила гьалакли рирусири. Илис вакIибси учIан гIурра сунечи чарухъахъес дигахъи. Пагьмуличил бузери къелгIеббикес бални, ил заманала тIалабуначи балбикахъни, чекаризурдеш илала бекIлидиубти къиликъуни сарри.
Ургабси ахъдешла, мурталра далдикибти палтарли регIриубси, миллатла кIунби чедяхъили рашуси (илала дахъал кIунби лертири), гьарли-марси дубурлан хьунул адам Баху МяхIяммадовнани бахъла пикри сунечи битIикIусири. Дусми ардашуцад гьатIира дигесили ретарусири. Ил сунела санигIятличи карцIсири, лебилра сунела замана бузерилис харжбарибсири. Иличи лехIизурхIели, тяп илдигъунали виэс чебиркур адам или гьанбиркусири. «ХIянчизартани сари лерил масъулти ирзути», — ибси жилис марси рургар Баху МяхIяммадовна или наб гьанбиркули бирар. Гьарил масъалаличи дебали черетаили рирусири, балликьянабала саби-бегIти хIял-тIабигIятличи, гьарилла имкантачи пикри бяхIчииусири. Ил хIякимтачи тиладиличил дугьарилзуси ахIенри.
Гьанбиркур отдел 50 дус биънила хIурматлис байрам дурабуркIухIели, 1996 ибил дуслизив, къумукъунала поэт ГIяхIмад Джачаев викIули: «Нуша крайла литературала отделличила гъайдикIухIели, пикруми Баху МяхIяммадовначила дирар, рахли Баху МяхIяммадовначила гъайдикIули диахIелли, пикруми краеведениела отделличила дирар. Ил гьарли-марси, бархьси кьимат кабатурси лишан саби. Илди цализибад ца декIарбарнилизиб сегъуналра мягIна агара».
Илала сарерхурдешли ДР-ла Миллатла библиотекала краеведениела отделлизиб Эфенди Къапиевла ва Камил СултIановла жузала фонд акIахъубсири, «литературала хамис бурхIни», жузачил тянишбирни (презентация), юбилейла, тема хIясибли, гьанбикунала вечерти, ЧебяхIси ВатIа дергъла бутIакьянчибачил, Афганистайзиб бургъули калунтачил, бузерила игитуначил гьунибаъниби дурадуркIутири, поэтунала, писательтала саби-бегIти жузала выставкаби дурадуркIутири.
Халасири Баху МяхIяммадовнани жамигIятла ургаб дурабуркIуси хIянчира. Ил шагьарла Ленинна уличилси районна исполнительный комитетла депутатли рикIибсири, жигарчерли рузусири республикала библиотекабала Ассоциацияличилти бархбасуназир, «Шамилла» ва «Батирайла» фонданазир, дахъал дусмазир рузусири библиотекала партияла организацияла секретарьли, гIур Р.ХIямзатовла уличилси Миллатла библиотекала профсоюзла организацияла секретарьли. Ил, гьачамцун ахIи, республикала ва шагьарла библиотекабала хIянчизартала совещаниебачир Миллатла библиотекала хIурматла вакилли рирусири ва илар гъайрулхъусири. Илини, профсоюзунала гьабкьябазирад цаибтала къяяназир, библиотекала администрацияличил хIянчизартала социальный ва бузерила ихтиюрти далтахъути, хасти ва дархти (коллективные договоры) вягIдурти дигьунтири.
1974 ибил дус, июньна 19. Ну бегI гьалар заведующая Баху Мажидовачил тянишриубра. Гъай барс бурес хIейруси хIурмат-кьиматличилси, пасихIкарси насихIятчи, барх бузанталара, бучIанталара хIурмат ва бирхауди сархибси, илгъунали гьаргриуб дила гьалар Баху Мажидова, гьаннара дила гIямрулизир илгъунали кавлули сари. Отделла юбилейличил бархбасахъи, библиотекала лебилра коллективли Баху МяхIяммадовнас дахъал арати дусми ва баракат дулгули сари. Нушани барх бузули калунти хIурматла хIянчизарти хъумуртули ахIенра.
ИшбархIи, миллатла литературала отделла хIянчизартани, илис бекIдеш дируси, ДР-ла культурала рурибси хIянчизар ПатIимат ТинамяхIяммадовна МуртузагIялиевани Баху МяхIяммадовна Мажидовани бехIбихьибси бузери даимбирули саби.
Библиотекала хIянчизартани, Совет хIукумат кабизес гьалаб хIербиубти Дагъиста гIялимтала культурала, философияла, пикрумала давла халкьлизи аргъахъес ва халкьла ургаб тIинтIбарес халаси хIянчи бирули саби; илкьяйдали халаси хIянчи бирули саби гьанна бусягIят хIербирули лебти Дагъиста лерилра миллатунала поэтунала, писательтала, жамигIятла хIяракатчибала бузери ва пагьму халкьла ургаб тIинтIбарес багьандан. Илдани дахъал журабала жамигIятла ургарти, халкьличил дархдасунти далдуцуни дурадуркIули сари. Миллатла литературала отделлизиб «Миллатла мезанала клуб» акIахъубли саби, илизир верхIел секция дузули сари, илдала бекIлибиубси масъала миллатла мезани ахIерадарни саби. ДекIар-декIарти дусмала, гIямрула адамтачил далдуцуни дурадуркIули дирар.
Ну дебали разилира дила санигIятлашалти устадеш А.Пушкинна уличилси библиотекала крайла литературала отделлизир касниличи. Гьаннара ну ил отделлизир рузулра.
Нуни бирхаудиличил бурес рирус Р.ХIямзатовла уличилси Миллатла библиотека ГIяли Жаватович ГIялиевла бекIдешлиуб пасихIдешла, тарихла, гIилмула, культурала гIевдухьцун ахIен, ил гIур сабигъуна цархIил агарси, миллатла культурала центр, устахана саби, сунезирра лебилра дунъяла халкьла жузи адамтала ургар тIинтIдируси, лерилра миллатунала культураби чула ургар дархдасни гьалабяхI арбикуси, цазаманализир, дузахъули лерти гIядатуни детхIехъахъили ахIерадируси, бирхаудиличил сагати багьахънибала технологияби бузерилизир къуллукъличи кадалтуси. Библиотека гьалабяхI ганзбикIули саби. Иша адамти багьудлуми касес багьанданцун ахIен башути, илдас хасси журала кумек хIяжатбиркули саби, илгъуна кумек библиотекарьтани ва библиографунаницун барес бирар, илди тамашала адамти саби, илдала гIякьлулизир азирти адамтала ва белкIанала уми мяхIкамли хIердирули дирар.
С.Мусаева,
Р.ХIямзатовла уличилси Миллатла библиотекала край руркънила ва миллатла литературала отделла бекIлириубси библиотекарь, бузерила ветеран, Дагъистан Республикала культурала рурибси хIянчизар

