УркIила ванадешличил гьанбиркахъулра
МяхIячкъалализибси В.Ленинна уличилси Дагъиста пачалихъла университет ишдус 95 дус бируси саби. Ил акIахъубсири 1931 ибил дуслизиб агропедагогический институт кьяйдали ва цаибил курслизи 75 студент буцибтири. 1934 ибил дуслизиб Дагъиста педагогикала институт бетаахъур ва дус дикили гIергъи цаибил выпускли 39 учитель дураибтири. 1937 ибил дусличибад илини Дагъиста халкьла поэт С.Стальскийла у бихусири. 1940 ибил дуслизиб вузли 750 учитель хIядурбарили дураибтири.
1941 ибил дуслизиб Крымла педагогикала университетлизибад преподавательти ва студентуни гечбарибтири ва Дагъиста пединститутли илди кьабулбариб. ИлхIели республикала правительстволи кIелра вуз цаладяхъес хIукму къулбасбарибсири. 1957 ибил дусличибад педагогикала институт Дагъиста пачалихъла университетличи шурбатурсири.
Ил бусягIятра чебяхIси даражала белчIудила заведениебазибад халасигъуна саби. ДГУ-лизир 18 факультет лер, 2 институт, колледж, лицей, издательство, гIилмула библиотека, музейти, планетарий ва ботаническиий сад. Илкьяйдали Дербентлизир, Избербашлизир, Къизларлизир ва Хасавюртлизир филиалти дузули сари. БелчIуди бакалаврла, специалитетла, магистратурала ва аспирантурала программа хIясибли бетурхули саби.
ДГУ – лизибад дурабухъунти саби машгьурти дагъистанланти, гIялимти, жамигIятла ва политикала хIяракатчиби: Муху ГIялиев, Мавлет Батиров, Сулайбан Керимов, МяхIяммадсалам МяхIяммадов, Шамил Зайналов, Рауф Мунчаев, МяхIяммад МяхIяммадов ва бахъал цархIилтира.
Ну ручIуси филологияла факультетла журналистикала отделение итди дусмазиб сагали абхьибсири. Факультетла деканни вирусири Шабан Мазанаев ва нушала отделениелис Москвализирад жузи тIалабдирутири. Дила пергер преподавательти гьанбушес дигулра: Загьир Арухов, Татьяна Гамалей, Наталья Березина, ХIямид МяхIяммадов, Марина ЖабрагIилова, Рашид Акавов, чулира журналистикала кафедрализиб бузули багьудлумани бегIбарибти, пагьмучебти выпускникуни дураибти.
Мар саби, студентунала гIямру сецад къиянти диалра — бегIлара тамашаласи ва хъумхIертеси замана саби ил. Жагьдеш хъилизирхIели сегъунти-дигара гьунарти дарес дигуси ва вируси манзилра саби. Гьайгьайрагу, итди дусмазиб барх бучIули калунти однокурсницабира наб гъамтили бетаур. Дусми ардашалра нушала бархбасуни кавлули сари.
Дагъиста пачалихъла университетли пагьмучебти студентунас дахъал имканти гьаргдирули сари. Илабад дурабухъунти выпускникунани ил марбирули саби ва гьар даражаличиб университетла кьадри-кьимат ахъдурцули саби. Рирхулра илини гIуррара бахъал выпускникуни дурайу республика, улка машгьурбирути ва гьалабяхI аркути.
95 дус – ил байрамцун ахIен, ил саби абзурли республикала тарих, ишбархIила манзиллис кьимат ва челябкьлала даража. Дахъал дусмазив университетла ректорли узуси МуртазагIяли Рабаданов ишбархIила манзилличи мешути специалистуни хIядурбарес кьаслизив сай. Нушала университет мурталра сагати пикруми алкIуси мерли бирусири. Илаб багьуди ва гIилму цахIнар ганздикIули сари, аудиториябазир, лабораториябазир ва гIилмула центртазир. Хасси бархIи дигулра нушала университетлис далгес сагати сархибдешуни, пагьмучебти студентуни ва жавабкардешличил бузути преподавательти. Гьарил сагаси белчIудила дусли сагати чедибдешуни дихаб ва жагьилти студентунала бегIлара тамашалати мурадуни ва кьасани дааб! Мубаракдирулрая, ахIерти Дагъиста пачалихъла университетла выпускникуни, студентуни ва преподавательти!