Ну дарган мезла газетализи лукIес вехIихьибсира ДГУ-ла урусла-дагъиста мезанала факультетлизив учIухIелил, 1956 ибил дусличивадал.
ИлхIели газетала у «Колхозла байрахъ» сабри. Илала бекI редактор сайри Ибрагьим БяхIяммаев. Ил дебали пагь­мучевси, уркIи гьаргси, адамтачи дигичевси, сагали лукIес бехIбихьибти би­ал­ли, гIеббуцес гьалакси, пер­гер адам вири. Ил леб­тасалра гIяхIдешуни дирес къайгъилизивра вири. Мурталра лукIантази мал­хIям­ли гъайикIи, илдас гьарра шай­чибад кумекбири. Дила ма­кьалаби делчIи, илини ну итхIели гапварира, уркIи­чевварира, гьатIира лу­кIа­хъес, редакциялизи вашахъес маслигIятбариб. Студент­ли сай­си набзи илини итхIели ба­галати гIякьлумира наси­хIя­тунира дурибтири, ил­ди нуни гьаннара хъум­хIер­тур­ли лерал.
ИтхIели Дагъиста халкьла поэт МяхIяммад ХIямидов культурала отделла заведующий вири. Илинира ну лукIахъес гъирачевварира.
ИлхIели редакциялизив узули вири Сулайбан Рабадановра. Илини набзи лукIнила жагадешличила баянбариб, устадеш секьяйдали ахъдуцес гIягIнилилра буриб.
Университетлизир детаурти анцI­бу­кьу­начила, дура­дер­кIибти дал­ду­цуначила лу­кIес вехIихьира ну. Спортла абза­начила, поэтуни-писа­тель­тачилти гьунибаънибачила, с­о­­­вещаниеби-кон­фе­рен­ция­ба­­чила, «шу­ла» кьиматуначи­л бу­чIути студентуначила дила макьалаби газетализир ду­радулхъескадииб. Дила илгъу­на хIянчиличи Ибрагьим Бя­­­хIям­маевра МяхIяммад ХIя­­­мидовра дебали разили бири. Илдани ну цархIил жу­­­рала белкIани дирахъесра гьуцIварира. «Ил шайчиб къиян­­­­­­булхъалли, нушанира хIед кумек­бирехIе», — бикIу­ти­­­ри илди.
ЛукIнила хIекьлизиб ца иш­гъуна анцIбукьра бетаурси­ри.
Нура дила гьалмагъунира Оскарла уличилси кьакьалаб­си столоваялизир кьацIли ду­кулри. Нуша дарган мезли их­ти­латдикIулри. Ца адам нушачи гъа­миубли, «ХIуша студентуни сар­раяв?» или хьарбаиб.
— Сарра, — дикIулра нуша.
— ХIуша-ургав МяхIяммад Тахсурманов леву?
— Ну сайра – Тахсурманов, — ира нуни.
— ХIебиалли, дила гьарбизур. Наб Сулайбан бикIар. Даргала поэт Сулайбан Рабаданов сайра, «Колхозла байрахъ»-лизив узусира. МяхIяммад, нуни хIела макьала белчIунра, ка­бяхъес хIядурбарира. Дебали гIяхIси макьала сабри, бухI­на­­буцра мягIничебсири. БелчI­ни­ла тяхIяр-кьяйдара къулайлири, — гапварира ну Сулайбай. — ЛукIен, лукIен! ХIезивад гIяхI­си мухбир ветарар.
— ГIяжаибли гапварири кьалли хIу! – бикIар дила юлдашунира.
Университет таманбарили, директорли, мугIяллимли, РО­НО-ла методический ка­би­нетла заведующийли узухIелира газетализи лукI­нила бетуц даимба­ри­ра. ЛукIесвяхIира хабурта­ни, назмуртани, поэмабани. Ахир­ра-ахир жузира дуракайэс ве­хIи­хьира. ИшбархIилис нуни гьарли-марли дабзаби 6 жуз дел­кIира. Ил, гьайгьайрагу, газетала редакцияла хIянчизартала ХIЯСИЛ саби. Дила лукIнила да­ра­жара илдани ахъбиахъуб. Сулайбай столоваялизир дурибти гъай мардиуб.
1965 ибил дусличивад иш­­бар­хIи­личи бикайчи ну рес­­публикала жа­мигIятла-по­ли­­тикала «Колхозла байрахъ, «Да­гъиста правда», гьанна «Замана», Лавашала «Сага­си гьуникад» газетабази ва «Гьал­­магъдеш», «Дагъис­та хьунул адам» журналтази къяб­бердни агарли лу­кIул­ра. КъантI­ли буралли, ил­ди наб му­­гIял­лимтили, на­сихIят­чи­би­ли детаур. Илдани ну дирхала­личил, кьяшмачи чIумали тIаш­кайзахъурра, чяртла дякьли­чи­вад хан гьунчи дураира.
«Замана» даргала халкьла гьарли-марси газета са­би, са­бира лукIнила кьяйдур­ти руркънила, мез мяхI­кам­дир­ни­ла, рухIла давла гIеб­бурц­нила урунжли бетаурси. Ил халкьла къакъбяхъ, хъарихъ, ужагъ, анкъи саби.
«Замана» газетала кьад­ри-кьимат даргантас мекелли халатира сари. 105 дусла духIнар газетали дарган­тази культурализир, медицинализир, бел­чIудилизир, спортлизир, гIил­­му-тех­ни­ка­лизир ва цар­хIилти кьялубазир кадиркути анцIбукьуначила бала­хъу­ли, умут­черти гунзрачил гьала­бяхI башули саби.
Илди лерилра къиянти, ам­ма хIурматла хIянчи ди­ру­ли, бамсриагарли гъирали­чил бу­зули саби редакция­ла хIян­чи­зарти. Газета хIя­дур­би­рути ил­дала нушани адаб-хIяя, ла­­мус-хатир, къияндешунас му­тIиг­IхIебикIни, бархьдешличи че­кабизни, мурхьти устадеш, са­нигIятлис мардеш, гъайла устадеш чедиулра. ХIя­лалдиаб чус! Азир баркалла! Шан­дайчибра чIумаси арадеш­ла, зурхIябла рангли ухуси талихI­ра, бугаси пагьмура, гьарбизу­ни­ра, бузерилизир чедибдешу­нира, духъянти, берхIила нурван ухути гIямрура дулгулра хIу­шаб, ахIерти «Замана» газетала хIянчизарти!
Наб саби дебали дигахъуси ва ахIерси «Замана» газета 70 дус къулбасбирулра, 70 дус варх узулра. Иличилси дила бархбасра дусличи-дус уржибсили бетарули саби. Дила лукIнила устадешра, мезла кьяйдурти далнира, багьудира, делкIунти макьалабира пикрилизи касили, ну Россияла журналистунала Союзла члендешлизи кьабулварира.
«Замана» газета чуйнара къияндешуначилра бяхIягиб, амма ил мукIурхIебакIиб, ле­рилра далагардешуни умут­деш­личил ахъиб, бекI ахъбуцили, гьалабяхI башес даимбиуб. «Замана» газетали хъям­­чибачи, рушбатчибачи, хъулк­­начи, мез­лукьябачи сунела ур­кIе­цIи­агарси къиза бяхI­чи­аи­ли саби. Буралли, газе­тали дебали халаси хIянчи би­рули саби дарган мез дав­ла­­чер­дикIахъули, ил­дала хIур­мат ахъбурцули. Культура мяхI­кам­бирнила, хала бегI­­та­ла гIядатуни хъум­хIер­тахъ­ни­ла, миллатунала цадеш чIу­маби­кIахънила, даршудеш кабилзахънила шайчирра илала къайгъни дахъал сари. Газетали Дагъистайзир кадиркути анцIбукьуначил, сагадешуначил адамти тянишбирули саби.
«Замана» газета гьарил дарганна хъулиб биэс гIягI­ниси саби. Буралли, дарган адамлис ил кьацIра, шинра, гIям­рула кьибламара саби.

МяхIяммад Тахсурманов,
РФ-ла журналистунала Союзла член