Уружбекова Муъминат Мусаевна акIубси сари 1955 ибил дусла ноябрьличир Сергокъалала районна Мурегала шилизир шила зяхIматчибала хъалибарглизир. Дудеш Муса Уружбекович ва неш ПатIимат Идрисовна Уружбековхъали Мурегала шилизибси «ХIунтIена Октябрь» совхозлизиб, дудеш учётчикли, неш тIутIи дашахъантала кьукьяла гьаркьянали дахъал дусмазиб бузули калун.
СанигIятли М.Уружбековлизирад бархьдеш ва чекайзурдеш тIалабдирулри. Нешла бузери биалли буцIарси берхIилиуб бируси халаси хIянчи сабри, гьар бархIи бузериличи дигира сабурра тIалабдируси.
Муъминат Мусаевнани сунес гIямрула гьуни гьаргбирути дурсри бегIтазирад, илдала хIурмат-кьиматлизирад касиб. Саби акIубси ванзалис мардеш, бузериличи диги, хъалибарглизибси уржибдеш илдани чула урегалра дурхIяла уркIбази кадихьиб.
«Нуни риштIахIейчирад балусири гьарил сархибдеш вархьли узнилизиб, гьарил бирусилис жавабкардеш дихнилизибад дигахъуси биъни», —рикIули сари Муъминат Мусаевна сунела бегIти гьанбиркахъули.
«Нушала хъалибарг мурталра халали ахIенси бирусири, нура дила мурулра. Нушала бархти дурхIни ахIекIуб, нуша мурталра цаличи ца хъарихъутири», —илкьяйда гьаниркахъули сари сунела мурул, лебилра даргала филологунала ургав халаси хIурмат-кьиматличил пайдалаикIуси, гьанна нушачил варх агарси, Басир ГIямалаевич ГIялибеков. Илини сунела гIямрула шуцIали дус ДГУ-лизив узули, дарган мезлис, гIилмулис, студентунала дахъал наслуби руркънилис харждариб.
Сунези хьардаибти суалтас жаваб лугули, дахъал жагати, хIурматла дугьби дурули сари Муъминат Мусаевнани Басир ГIямалаевич гьаниркахъули. Лерилра илди дархьти, сунечи лайикьти сари.
Муъминат Мусаевна 1974 ибил дуслизир Мурегала урга даражала школа таманбарили, ДГУ-ла филологияла факультетла урусла-дагъиста от­делениелизи ручIес карерхур. Бел­чIуди хъараахъурли гIергъи, сари хасли тIа­лаб­­рарили, акIубси шила школализир учи­тель­ницали рузахъес рархьиб. Илар урчIемал дус рузу­ли калун, гIер­гъи­ти кIел дус белчIудила ва бяркъла шайчирси ди­ректорла заместитель сарри.
ГIур 1989 ибил дуслизир Тахо-Годила уличилси гIилмула ва ахтардила педагогикала институтлизир халалгъуна гIилмула хIянчизарли рузес рехIрихьиб.
1997 ибил дусла сентябрьличирад ДГУ-ла филологияла факультетлизир рузули сари. Гьаланачи урус мезла кафедрализир халалгъуна преподавательли рузусири, 2008-ибил дуслизир, кIелра факультет дархдяхъибхIели, урус мез ва литература кадирхьнила методикала кафедрализир рузули сари. 2000-ибил дусличирад рехIрихьили ишбархIиличи бикайчи, илини административный къуллукъра бузахъули, белчIудила шайчирси деканна заместитель сари.
Илини 2005-ибил дуслизиб «Дарган мезла инфинитив» бикIуси гIилмуртала кандидатла хIянчи бетерхахъур ва Россияла Федерацияла халкьанала мез бикIуси санигIят ва гIилмуртала кандидатла у сархиб.
М.Мусаевани халаси гIилмула хIянчилизир дарган мезлизир глагол «инфинитив» лукIнила тяхIяр-кьяйда чедетаахъили белгидарили сари.
«Ил дила халаси, мягIничебси сархибдеш саби, илини дила гьалар дахъал гьундури гьарг­дариб», — рикIули сари Муъминат Мусаев­на.
Илини делкIунти гIилмула хIянчурбазибад ца саби англияла мезлизирад гIерасибти дугьби урус мезлизир дузахънилис хасбарибси халаси хIянчира.
Илала ДГУ-лизибси гIилмула ва педагогикала бузерила стаж 28 дусличи абаили саби, лерилра дусмала бузерила стаж биалли 44 дусличи халбиубли саби.
Илди дусмала рухIнар Муминат Мусаевна школала бучIантас учебникуни ва белчIудила пособиеби хIядурдирули рузулри. Илини хIядурбарили сари 2-3-ибти классунас дарган мезла ва бучIнила жуз, литературала учебникуни 6,8,10-ибти классунас. ГIяхIцад студентунас хасдарибти урус мезла белчIудила методикала пособиеби хIядурдарили, дуракаили сари.
«Урус мез ва гъайикIнила культура» би­кIу­­­­си бяхI­чи­биз­лизир лекцияби дучIули сари ва практикала хIян­чур­би дурадуркIули сари. Урус мезла дурсри филологунас ва ­цар­хIил­ти­ сани­гIятуни кайсути студентунас, ­«ма­те­­ма­ти­­кала» бяхIчибизличи бетаайчи, кадир­хьули са­ри.
Студентунани илала бузерилис ахъси кьимат бедлугули саби, сунела санигIят ункъ­ли балуси, бучIантала багьуди бархьли кьи­матлабируси, гIяхIдеш барес дигуси сарливан бахъал бучIантани гьанруршули сари.
Илини гIяхIцад Баркаллала кагъурти, ХIурматла Грамотаби касили сари, лерилра гьандуршули ахIенра, илди дахъал лер, 2016 ибил дусла августличир РФ-ла гIилмула ва багьуди бедлугнила Министерстволи ХIурматла Грамоталичил шабагъатларарили сари.
Дила суалтас жавабли диахъубли илини гьан­нала жагьилтас чумал насихIят дурули са­ри:
«ХIушаб хIушани багьуди кайсес (само­образование) бурсидиирая.
ХIу­шани чеббикIибси санигIят хIушачи балхIебикибси биъниличи шакдикили диадалли – уруххIедиубли санигIят барсбарая. ХатIаикни — удиикни ахIен, ил хIушани касибси бурсидеш саби, сагаси челябкьлаличи гьуни саби.
Нешла мез лебтасалра мурталра гIягI­ни­­ти сари, гьаннала жагьилтас гьатIира им­­цIали. Нешла мез вегI чи саял балахъуси хьул­чи сари, бегIтала наслубачил бархбас са­ри, нушала культурала «код» сари. Гьа­рил мезлизир лерти сари шурдатурли ду­рес хIейрути, хIялани, масхурти. Илди дет­ка­хъал­ли, вегIла халкьла культураличи гьу­ни бетихъули саби. Нешла мез ­вегI­ла кьяш­мала удибси ванза сари, дунъя­ли­чир нуша чичилра мешули ахIенти лер­ни­­личила бурути. Нешла мез гьаннала жа­гьил­тас чараагарли хIяжатти сари, рухIлашал давлачебтили, ­их­ти­лат­­бикIес, саби лебтигъунтили калес ­ба­гьан­дан.
Дила практикализиб бахъал гIяхIти студентуни лебри: С.ГIялиева, Х.ГIяб­ду­са­ламова П.Казимова, П.Шахова, Р.Бя­хIяммадов, М.БяхIяммаева, Х.МяхIям­ма­дова, М.СягIидова ва бахъал цар­хIил­ти­ра».
Муъминат Мусаевнала гIяхIтигъунти бучIанти нушала газетала хIянчизарти биъниличи дебали разилира.
Муъминат Мусаевнас се-биалра багьес вируси (познавательная) ва классикала журала литература дигахъули сари.
Жагьилтази урусла классикала литературала жузи дучIахъес мас­ли­гIят­бирули сари: «Мастер и Маргарита» (М.Булгаковла), «Анна Ка­ренина», «Война и мир» (Л.Толс­той­ла), «Отцы и дети» (И.Тургеневла), «Доктор Живаго» (Б.Пастернакла) ва цархIилтира.
Илала гIуррара гIяхIцад дарестира, дахъал пик­­­румира лер. Илди детурхниличи бирхаудира леб.
«БегIтани кабихьибси бузериличи дигила хьулчили кумекбирули саби гIямрулизир бир­хаудиличил ганз­ри­кIахъес, гIяхIти пикруми гьар­дизахъес», — рикIули сари Муъминат Му­саев­на.
Газетала хъарбаркь бетурхахъули нуни М.М.Уружбековачила белкIес пикрибарибхIели, ил зягIиприкили хъулир сарри. Гьунираэс бетхIеур. ЗягIипли риалра, имканти даргили, дила суалтас делкIи жавабти дархьнилис баркалла рикIулра.
Даргала гIялим – хьунул адам — Муъминат Мусаевна Уружбековас чIумаси арадеш ва гIуррара дахъал сархибдешуни дулгулра.   

Муъминат Хаттаева