РухIла давла мяхIкамбирути
Нуни дебали хIурматбируси саби библиотекала хIянчизартала. Илдазир дигалли нушала Дагъиста писательтала, дигалли дурала улкнала писательтала ва гIялимтала жузи лер. Ил багьандан илаб бузути хIянчизартасра мурталра жузачил замана буркIес, имцIали бучIес имканбикIули саби.
Ишар наб гьандикиб дила дурхIядеш, библиотекализир кадикибти анцIбукьуни. Бурасли, ну Хъярбукла шилизибси школализир ручIусири. Школала библиотекализир рузуси Асия бикIуси пергер хьунул адам рири. Ил нушала школала директор ГIялихIяжи ГIялиевичла гIямрула рархкья сарри. Библиотекализирти жузи делчIи гIергъи, ну илдала хъулира рашули рираси сегъунти-биалра жузи касес или. Илини халаси сабурличил жуз луги. Гьайгьайрагу, заманаличиб ил чарбарес нура къайгъилизир рираси.
РиштIахIейчирад ну жузала гьалмагъ ретаурра. Убай нешла хъарбаркьуни тамандиубхIели, дугели бучIули рираси жуз. Убай нешлис илра гIяхIхIебилзи, пилтализи картIуси набт харжбирахъулри или тIама-гьама ахъдурци. Илини ралтуси риаслири хIябилра дахъал жузи дучIаси или гьанбиркусири.
Ишди бурхIназир наб Зеленоморск шила библиотекализи рукьес кьадарбиуб. Ну илаб бетурхуси хIянчиличил тянишриубра. Библиотекализир рахъхIи рузуси ИсмягIилова Райзанат МяхIяммадовнази суалти хьардиули, гIяхIцад баянти дагьурра. Сунес хIялалдиъ, пергер хьунул адам Дагъиста культурала рурибси хIянчзарла уличира лайикьрикили сари. Илини библиотекализиб 45 дус хIянчи барилри. Иличил рарх, набчил халаси гьунибаъни дураберкIес ракIилри Каспийск шагьарла 15 ибил школала урус мезла ва дарган мезла мугIяллим БяхIяммаева Жаврият ЖабрагIиловна.
Буралли, ил библиотекализиб бузули саби «ЧяхIринка» бикIуси хьунул адамтала клубра. Илала вакилти, шимазибад гьести гIямрула хьунул адамти, школала дурхIни, гьар-урла палтарли бегIбиубти жагати чехьерти цалабикилри. Гьайгьайрагу, ну илдани чула устадеш чедиахъниличи рирхулри. РГВК-ла телевидениелизиб «Адамти ва замана» передача хIядурбирулри нуни.
Илцадра-декIар халали ахIенси библиотека жузани жагабарилри, ца бяхIлизи даршилри ЧебяхIси ВатIа дергъла бутIакьянчибала суратуни, итил бяхIлизир лерри СВО-ла бутIакьянчибала суратуни.
Балбуц бехIбихьиб Жаврият БяхIяммаевани. Илини дургъбазиб алхунти чула шантачила гьанбикахъиб.
— Нушала биштIаси шилизибад 20 урши СВО-лизи арбякьун. Илди-ургаб чархIебухъунтира биуб: Сулайбан Сулайбанов, Симран Ванатиев, ХIусейн Рабаданов — чула бунагь-хатIаличивад Аллагь чевкерхабну, — рикIи ил.
Библиотекализир лер 13 азир жуз. Илди делчIес башутира сеналра камбирули ахIен: дурхIнира, халатира, гьести гIямрула адамтира.
Ну ила ракIайчи дила жузала выставкара хIядурбарили чебаира. Балбуцличирра декIар-декIарти темаби хIясибли, ил лугIилизир – СВО-ла бутIакьянчибас хасдарибтира, дила назмурти зайдухъун.
— Нуша дахъхIи хIерлири Аминат ГIябдулманапова гIяхIладли ракIайчи. Илала назмуртира гьамадли гIерасести, мурхьси мягIналичилти, уркIиличир дагьести сари. Илала дугьбачил гIяхIцад далуйтира дучIули дирехIе, — аргъахъиб Ж.БяхIяммаевани.
Балбуцличи ракIибси Каспийскла 15 ибил школала урус мезла ва литературала мугIяллим Сейранат ГIумаровна назмурти дучIуси гIяхIси уста сарли уррухъун. Илини Дагъиста ва урусла поэтунала гIяхIцад назмурти уркIиличир далулри.Балбуцлизир бутIакьяндеш дарибти рурсби Р.МяхIяммадовани, А.БяхIяммаевани, М.МяхIяммадовани, А.ШейхгIялиевани, П.Саламовани, Къ.ШихгIялиевани делчIунти назмуртира дила сарри.
Буралли, гьунибаъниличир дахъал масъулти ахъдуциб. Библиотекала заведующая Райзант ИсмягIиловани миллатуни-ургабси цадешла масъалаличи лебталалра пикри битIакIиб. Ил темалис хасдарибти назмуртира делчIун.
Балбуцла бегIлара жагаси бутIали бетаур даргала гьар-урла гIядатуни чедаахъни. Гьести гIямрула хьунул адамтани урши сирила каркьухIели бучIуси далай зайбухъахъун, хIябкубти делчIун, къалабали иранти гьаладихьиб. Илдани чугур касили, барх пергер далайра белчIун.
Клубла, Россияла халкьанала культурала центрла директор Мадина ГIялиевани буриб:
— Культурала центрлис «Чахри» ибси у 1987 ибил дуслизиб бедибсири. Нушала коллектив, даргала гIядатуни ункъли хIядурдарили, Дагъиста шагьуртази, районтази бузерила архIябачи башар, чула пагьмурти чедиахъу. Франциялизивад вакIибси журналистлира нушала хIянчизартала хIянчи чихъли кьиматлабариб. Сабухъчебси бузери багьандан, Дагъиста культурала Министерствола шайзибадра илди чуйнара ХIурматла Грамотабачи лайикьбикиб. Буралли, нуша мурталра сагасилигIир умцIули дерхIе.
«ХIушала шилис Зеленоморск ибси у чили бихьибси?» — хьарбаира нуни илизи.
— Нушала Райзанат ИсмягIиловала дебали духуси, дагьричевси дудеш вирусири ИсмягIилов МяхIяммад ГIяхIмадович, — рикIар ил. — ЧяхIрижила шилизив ил школализив узусири. Ил тарихчи сайри. Ил шилизив цаэсил чебяхIси даражала багьуди касибси мугIяллим сайри. Нуша гечдиубхIели, иш пергер сабухъчебси ванза сабри. Жагати шиниша авлахъунира, мякьлаб хьанцIа урхьура чедаили, илхIели пикри-пикриухъи МяхIяммад ИсмягIиловли илис «Зеленоморск» или бурибсири. Ил у лебтанилра кьабулбариб. Гьанна ил нушани пахруличил бихулра ва МяхIяммад ГIяхIмадович гьаниркахъура.
Иша гечдиубти нушацун ахIенри, нушачил барх лебри санахъарилантира, 1965-66-ибти дусмазир. Чи нушачи гIяхIладли вакIалра, арукьес хIейгахъу. Гьанна ишаб хIербирули саби кIарахъанти, булегиби, лезгиби, къумукъланти. Лерилра нуша уржили хIердирулра. Шилизир лер сагабарибси дурхIнала анхъ, мижит.
Нуша балбуц таманбиубхIели, гьаргала дурадухъунра. Илар жагати делхъличил шадлихъ даимбиуб. Пергер гIяхIялдешра дарили, савгъатунира гили, тяп мекъличирадван гьунирдатурра нуша ЧяхIрижила шантани. Тамаша ахIену, нуша дурадулхъухIели, саламбикIусиван закибад самолетра гъамбиуб. Гамадли ахIенри вавалибяхъибси, хIебла гьавали гьигьбикIуси Зеленоморск бархьбатурли, хъули чардухъес.
Баркалла биаб хIушаб, хIурматла чяхIрижиланти. ГIяхIла хабурти дихулицун башаб хIушачи гIяхIли. ГьатIира баркалла хала бегIтала гIядатуни ахIерли хIердарнилис, хъумхIертнилис, илди чеалкIуси наслулизира гIерисахънилис. Ил ахIену нушала дурхъаси давлара?!